Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Hasan Ali Yücel Eğitim Fakültesi, Eğitim Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Elif Yazıcı
Danışman: Tamer Ergin
Özet:
Bireylerin zorlu yaşam koşulları karşısında ruhsal sağlıklarını koruma becerileri yılmazlık olarak adlandırılmaktadır (Begun, 1993). Luthar ve Cichetti, (2000), ise yılmazlık kavramını bireylerin yaşadıkları travmatik yaşantılara rağmen duruma uyum sağlama kapasiteleri olarak tanımlamaktadır. Yılmazlığın, bireyi olumsuz yaşam olaylarından korumadığı, ancak dirençli bireylerin daha işlevsel ve stresli olaylara karşı esnek davrandıkları anlaşılmaktadır. Değer; bir arzu, bir insanın veya grubun hayatındaki önceliklerini düzenlemede onlara rehberlik eden ve duruma göre değişiklik gösteren hedef olarak tanımlanmaktadır (Lönnqvist vd., 2009). Değerlerin yaşamı düzenlediği ve organize ettiği, değerlerin davranışlarımızın bilişsel, duygusal yönleriyle yakından alakalı olduğu ifade edilmiştir (Powney vd., 1995). Rokeach ise değer kavramını, belli bir davranışı ve kişinin varoluş amacını ifade eden ayrıca soyut olan, olumlu ve olumsuz fikir olarak tanımlamıştır. Buna göre tanımlanan değerler sistemi ise, değerlerin önemine göre kişiler, toplumlar veya gruplar tarafından benimsenen değerlerin hiyerarşik bir sıraya girme durumu olarak ifade edilmiştir (Rokeach, 1973 ). Bu araştırmanın amacı, aile değerleri ile aile yılmazlığı arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bu amaçla, her sınıf düzeyinden anadolu lisesi öğrencisi velilerine bilimsel araştırmaya veri sağlamak üzere "Aile Yılmazlık Ölçeği ve Schwartz Değer Yönelimleri Ölçeği" uygulanmıştır. Araştırmaya 116 kadın, 182 erkek veli olmak üzere 298 kişi katılmıştır. Katılımcıların 63'ü ilkokul, 34'ü ortaokul, 113'ü lise, 88'i lisans ve üstü eğitim düzeyine sahiptir. Araştırma sonuçlarına göre; aile değerleri; güç, başarı, uyarılım, hazcılık, özyönelim, evrenselcilik, iyilikseverlik, geleneksellik, uyma, güvenlik boyutlarında aile yılmazlığının pozitif yönlü anlamlı yordayıcısı olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte cinsiyetlere göre Güç, Hazcılık ve Uyarılım değerlerinin erkeklerde anlamlı oranda yüksek çıkmıştır. Sosyo-ekonomik duruma göre Evrensellik, Geleneksellik ve Uyum değerlerinde üst gelir grubuna sahip olan bireylerin değerleri, alt ve orta gelir grubuna sahip bireylerin değer puanlarından anlamlı oranda daha düşüktür. Aile yılmazlık puanlarının cinsiyet, eğitim düzeyi, anne eğitim düzeyi, baba eğitim düzeyine göre farklılaşmadığı tespit edilmiştir. Sosyo-ekonomik duruma göre orta gelir grubuna sahip olan bireylerin alt ve üst gelir grubuna sahip bireylere göre Öz-yetkinlik ve Kendini kontrol alt boyutlarında anlamlı oranda daha fazla puan aldıkları tespit edilmiştir.