Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Mühendislik Fakültesi, Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Mert Yahya YILMAZ
Danışman: Hasan Tiryaki
Özet:
Dünya nüfusunun kontrol edilemeyen artışı sonucunda
yapılaşmalarda büyük problemler yaşanmıştır. Yaşanılan bu problemlerin
çözülmesi için farklı çalışmalar gerçekleştirilmiştir. Gelişen teknolojinin
yardımıyla birlikte yapı mühendisliği alanındaki çalışmaların insanlığa önemli
katkıları olmuştur. Yapıları kontrol edebilmek için farklı kontrol sistemleri
geliştirilmiştir. Geliştirilen bu sistemlerin en önemlilerinden biri olan
aktif tendonlu kontrol sistemleri bu tez çalışmasında incelenmiştir.
Yapıdaki yer değişimi minimuma indirmeyi hedefleyen bu
çalışmada kontrol sisteminin parametreleri meta sezgisel algoritmalar ve yapay
zekâ yöntemleri kullanılarak optimum PID parametreleri tespit edilmiştir.
Tespit edilen bu parametreler yapı modeline simülasyon üzerinde uygulanılarak
yapıda meydana gelen yer değiştirme incelenmiştir.
PID parametrelerinin
belirlenmesinde 5 farklı meta sezgisel algoritma ve 8 farklı yapay zekâ
yöntemi kullanılmıştır. Kullanılan bu 13 yöntem birçok mühendislik alanında
aktif olarak kullanılmaktadır. Doğruluğu birçok kez yapılan çalışmalarla
ispatlanmış çalışmalardır. Parçacık Sürüsü Optimizasyonu algoritması kuş
sürülerinden esinlenilerek oluşturulmuştur. Sürü içerisindeki kuşların
davranışları baz alınmıştır. Yapay Arı Kolonisi Optimizasyon algoritması
arıların koloni şeklinde yemek arama hareketleri baz alınarak oluşturulmuştur.
Gri Kurt Optimizasyon algoritması kurt sürülerinin avlanma hareketleri baz
alınarak oluşturulmuştur. Balina Optimizasyon algoritması kambur balinaların
avlanma davranışları incelenerek oluşturulmuştur. Sinüs Kosinüs Optimizasyon
algoritması ise kosinüs ve sinüs fonksiyonlarının yapmış olduğu salınım
hareketi temel alınarak oluşturulmuştur. Anlatılan bu 5 farklı algoritmadan
PID parametreleri elde edilmiştir.
PID parametrelerinin belirlenmesi sırasında yapay zeka
yöntemleri (Multi Layer Perceptron, Bagging, IBk, KStar, Additive Regression,
Regression By Discretization, Random Forest, Random Tree) de kullanılarak
onlardan elde edilen parametrelerde simülasyon üzerinde uygulanarak yapıda
meydana gelen yer değişme incelenmiştir.
Parametreler ile
yapılan kıyaslama sonucunda sistem için en uygun Random Tree olduğu
belirlenmiştir. Random Tree bulunan Kp, Ki, Kd değerleri simülasyon üzerinde
kullanılmakta olan kontrolcüye uygulandığında yapıda meydana gelen yer
değiştirmenin minimum değerde olduğu görülmüştür.