YENİDOĞANLARDA TOPUK KANI ALMA SIRASINDA MÜZİK, BEYAZ GÜRÜLTÜ VE KALP SESİ DİNLETMENİN AĞRI ÜZERİNE ETKİSİ
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi, Hemşirelik Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Bahar Nur Kanbur
Danışman: Birsen Mutlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Araştırma, yenidoğanlarda topuk kanı alma işlemi sırasında ağrıyı azaltmada, beyaz gürültü, kalp sesi ve müzik dinletme yöntemlerinin etkisini belirlemek amacıyla deneysel olarak gerçekleştirildi. Araştırmanın evrenini Ekim 2020-Ocak 2021 tarihleri arasında 28-42 gestasyon haftasında doğan, yenidoğan yoğun bakım ünitesinde takip edilen ve topuk kanı alımı istenen bebekler oluşturdu. Araştırmanın örneklemini ise vaka seçim kriterlerine uyan ve gruplara randomize olarak atanan 84 (beyaz gürültü=21, kalp sesi=21, müzik=21, kontrol=21) bebek oluşturdu. Topuk kanı alma işlemi öncesi 10 dakika, sırasında ve işlemden 20 dakika sonrasına kadar bebeklere yer aldığı gruba uygun olarak beyaz gürültü, kalp sesi veya annenin gebeliği süresince en fazla dinlediği müzik dinletildi. Bebeklerin işlem öncesi, sırası ve sonrası ağrısı Yenidoğan Bebek Ağrı Ölçeği (NIPS), Yenidoğan Bebek Akut Ağrı Değerlendirme Ölçeği (NIAPAS) kullanılarak değerlendirildi. Aynı zamanda kalp tepe atımı (KTA), satürasyon ve solunum değerlendirmeleri yapıldı. Araştırma sonucunda beyaz gürültü, kalp sesi, müzik ve kontrol grubundaki yenidoğanların tanımlayıcı özellikler açısından benzer olduğu (p<.05) bulundu. Topuk kanı alma işlemi sırasında; KTA ve solunum sayıları ortalamaları açısından istatistiksel olarak anlamlı fark olmadığı, müzik grubunun SpO2 ortalamasının kontrol grubundan daha yüksek olduğu (F=2,803; p=.030), beyaz gürültü grubunun NIPS (F=-2,783; p=.032) ve NIPAS (F=-3,284; p=.007) ağrı puanının kontrol grubundan istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük olduğu, kalp sesi (F=-2,246; p=.025) ve müzik grubunun (F=-2,583; p=.010) ağlama süresinin kontrol grubundan daha kısa olduğu bulundu. Yenidoğanlarda topuk kanı alma işlemi sırasında ağrıyı azaltmada beyaz gürültü, kalp sesi ve müzik dinletme yöntemlerinin etkili olduğu sonucuna varıldı. Sağlık profesyonellerinin bu yöntemleri kullanması, farklı duyulara hitap eden nonfarmakolojik yöntemlerle ve farklı ağrılı girişimlerde bu yöntemlerin etkilerinin araştırılması önerilir. Anahtar Kelimeler: Yenidoğan, topuk kanı alma, müzik, kalp sesi, beyaz gürültü