Hemşirelerde İş Yoğunlaştırma ve Mesleki Yorgunluk Arasındaki İlişkinin Belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Hemşirelikte Yönetim Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SERKAN GÜNGÖR
Danışman: Betül Sönmez
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma, hemşirelerde iş yoğunlaştırma ve mesleki yorgunluk arasındaki ilişkinin ve iş yoğunlaştırma ile hemşirelerin demografik ve çalışma özelliklerinin mesleki yorgunluk üzerine etkisinin belirlenmesi amacıyla gerçekleştirildi. Araştırmanın evrenini; İstanbul'da yer alan kamu, özel ve üniversite hastanelerinde çalışan hemşireler (N=34502), örneklemini ise gelişigüzel örnekleme yöntemi kullanılarak seçilen 597 hemşire oluşturdu (n=597). Araştırmanın verileri, "Hemşire Tanıtıcı Bilgi Formu", "İş Taleplerinin Yoğunlaştırılması Ölçeği" ve "Mesleki Yorgunluk Tükenmişlik Toparlanma Ölçeği" ile toplandı. Verilerin analizleri, tanımlayıcı istatistiksel analizler, Pearson korelasyon analizi ve hiyerarşik lineer regresyon analizi ile gerçekleştirildi. Mesleki Yorgunluk Tükenmişlik Toparlanma Ölçeği alt boyutlarından kronik yorgunluğun ortalamanın biraz üzerinde, akut yorgunluğun da ortalamanın üzerinde ancak kronik yorgunluğa göre daha yüksek olduğu, toparlanma puan ortalamasının ise ortalamanın altında olduğu saptandı. Kronik yorgunluk ile akut yorgunluk alt boyutu arasında pozitif yönde; kronik yorgunluk ve akut yorgunluk ile toparlanma alt boyutu arasında negatif yönde istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptandı. İş Taleplerinin Yoğunlaştırılması Ölçeği'nin tüm alt boyutlar ve toplam puanının ortalamanın üzerinde olduğu saptandı. İş yoğunlaştırmanın alt boyutlar ve toplam ölçek puanının kronik yorgunluk ile pozitif, akut yorgunluk ile kariyerle ilgili artan planlama ve karar verme talepleri alt boyutu dışında pozitif, toparlanma ile bilgiyle ilgili artan öğrenme talepleri alt boyutu dışında negatif anlamlı ilişkili olduğu bulundu. Yapılan regresyon analizinde hemşirelerin yaş dışındaki demografik ve çalışma özellikleri, iş yoğunlaştırma, akut yorgunluk ve vardiyalar arası iyileşmenin kronik yorgunluğun %59,8'ini açıkladığı belirlendi. Bununla birlikte, hemşirelerin yaş dışındaki demografik ve çalışma özellikleri ile iş yoğunlaştırmanın akut yorgunluğun %11,2'sini ve vardiyalar arası iyileşmenin %12,8'ini açıkladığı saptandı. Kronik yorgunluğu anlamlı etkileyen değişkenlerin; iş yoğunlaştırma, akut yorgunluk, vardiyalar arası iyileşme (toparlanma) (negatif), kurumda çalışma süresi, çalışılan kurum (üniversite) (negatif), çalıştığı birim (yoğun bakım) (negatif), toplam çalışma süresi (181-200 saat); akut yorgunluğu etkileyen değişkenlerin, iş yoğunlaştırma, çalıştığı birim (yönetim) (negatif) ve toplam çalışma süresi (201-220 saat) ve vardiyalar arası iyileşmeyi anlamlı etkileyen değişkenlerin ise iş yoğunlaştırma, vardiya süresi (12 saat ve 16 saat) (negatif), toplam çalışma süresinin (201-220 saat, 221-240 saat, 241 saat ve üzeri) (negatif) olduğu belirlendi. Sonuç olarak, hemşirelerde iş yoğunlaştırmanın mesleki yorgunluğu anlamlı ve pozitif etkilediği belirlendi. Bu çalışma bulgularının, hem literatüre hem de kalite ve güvenliği önceleyen hemşire yöneticilere ve karar alıcılara katkı sağlayacağı öngörülmektedir. Anahtar Kelimeler: Mesleki yorgunluk, iş yoğunlaştırma, iş talepleri, yorgunluk, hemşire