Acil servise ani bilinç değişikliği ile gelen geriatrik hastaların değerlendirilmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Türker Demirtakan

Danışman: Seda Özkan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Acil servise ani bilinç değişikliği ile başvuran 65 yaş üstü hastaların klinik özelliklerinin ve mortalite risk faktörlerinin belirlenmesi Gereç ve Yöntem: Çalışmamız İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Cerrahpaşa Tıp Fakültesi acil polikliniğine akut bilinç değişikliği ile başvuran 65 yaş üstü hastaların incelendiği prospektif tanımlayıcı ve analitik bir çalışma olarak dizayn edilmiştir. Bazal bilinç durumunda değişiklik olmayan demans hastaları, ağır görme ve işitme engeli olanlar, çalışmaya katılmaya onam vermeyenler dışlanmıştır. İncelenen hastalar Glasgow koma skalasından 12 puan altında ise 'stupor/koma', psikiyatri konsültasyonu ve 4AT deliryum tarama testine göre 'deliryum' ve bu kriterlerin dışında kalanlar da ayrı bir grup olarak alt gruplara ayrılmıştır. Her grubun demografik ve klinik özellikleri, mortalite sebepleri uygun istatistiksel yöntemlerle incelenmiştir. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 236 hastanın 56 (%23.7)'sında stupor/koma, 94 (39.8%)'ünde deliryum tespit edilirken 86 (%36.4) hasta deliryum, stupor ve koma kriterlerinin dışında kalmıştır. Hastaların 73 (%30.9)'ünde akut bilinç değişikliği demans zemininde gelişmiştir ve 219 (%93)'unda ne az 1 tane kronik hastalık bulunmaktadır. Ortalama hastanede kalış süresi 10.41±11.03 gündür. Yoğun bakıma yatan 78 (%33.0) ve ölen 60 (%25.4) hasta bulunmuştur. Bilinç değişikliğine sebep veren hastalıkların başında iskemik inme, sepsis, pnömoni, dekompanse kalp yetmezliği, akut böbrek yetmezliği, travma, tümör ilişkili durumlar ve hematolojik aciller gelmektedir. Sonuç: Stupor, koma ve deliryum yaşlı hastalar için hayatı tehdit edici durumlardır. Stupor/koma hali, kronik kalp-damar hastalıkları, aktif malignite ve onkolojik acil durumlar, pnömoni, Charlson Komorbidite İndeks skoru 6'dan ve MEWS skoru 2'den yüksek olması mortalite için yüksek riskli bulunmuştur. Anahtar kelimeler: deliryum, stupor, koma, mortalite