Ampul formu ilaçlarda cam partikül kontaminasyonu ve filtreli iğne kullanımı konusunda sağlık çalışanlarının bilgi düzeyleri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İç Hastalıkları Hemşireliği Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NİDA NUR SÖĞÜT

Danışman: Arzu Erkoç

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tanımlayıcı ve kesitsel türde olan bu çalışma, cam ampul formu parenteral ilaçların açılması esnasında ilaç içeriğine mikro boyutta cam partikül kontaminasyonu ve kontaminasyonun azaltılmasında filtreli iğne kullanımı konusunda hemşirelerin ve hekimlerin bilgi düzeylerini belirlemek amacı ile planlandı. Araştırma İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Hastanesi'nde Ekim 2020 - Kasım 2020 tarihleri arasında Cerrahi ve Dahili Tıp Birimlerinde çalışan, araştırmaya dahil edilme kriterlerine uyan 300 hekim ve 300 hemşire olmak üzere toplam 600 sağlık çalışanı ile yapıldı. Yüz yüze görüşme yöntemi ile araştırmacı tarafından hazırlanan "Kişisel Bilgi Formu" ve "Cam Partikül Kontaminasyonu ve Filtreli İğne Kullanımına İlişkin Bilgi Formu" kullanıldı. "Cam Partikül Kontaminasyonu ve Filtreli İğne Kullanımına İlişkin Bilgi Formu" iç tutarlığını sınamak amacıyla kullanılan Kuder-Richardson 20 testi yapıldı ve iç tutarlık katsayısının α=0,620 olduğu hesaplandı. Verilerin analizinde betimleyici testler ve Ki-Kare testi kullanıldı. Veriler %95 güven aralığında, p<0,05 anlamlılık düzeyinde analiz edildi. Sağlık çalışanlarının yaşı 32,08±6,66 yıldı ve çoğunluğu (%76,8) 35 ve üzeri yaş grubundaydı. Çoğunluğu kadın (%64,5) ve mesleki deneyimi 6 yıl ve daha az (%59,6) olan sağlık çalışanlarıydı. Sağlık çalışanlarının %48,3'ü (n=290) hastanenin dahili tıp bilimlerine %51,7'si (n=310) ise cerrahi tıp bilimlerine bağlı birimlerde çalışmaktaydı. Cam partikül kontaminasyonu ve filtreli iğne kullanımına ilişkin sağlık çalışanlarına sorulan soruların her biri farklı oranlarda (%28-76) doğru olarak yanıtlandı. Çalışmada sağlık çalışanlarının meslek, mesleki deneyim, klinikte kullanılan ampul sayısı ve eğitim alma ile cam partikül kontaminasyonu ve filtreli iğne kullanımına ilişkin bilgi düzeyine yönelik sorulan bazı sorulara verilen doğru yanıtlar arasında anlamlı fark bulundu (p≤0,05). Sonuç olarak sağlık çalışanlarının cam partikül kontaminasyonu ve filtreli iğne kullanımına ilişkin bilgileri orta düzeydedir. Meslek, mesleki deneyim, klinikte kullanılan ampul sayısı ve eğitim alma durumu gibi değişkenler bilgi düzeyini etkileyebilmektedir. Sağlık çalışanlarına cam partikül kontaminasyonu ve filtreli iğne kullanımı konusunda eğitimlerin planlanması önerilmektedir.