ACTH Salgılayan Hipofiz Adenomlarında Genetik ve Epigenetik Mekanizmalarının Araştırılması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Temel Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Nirva Sera Kayacan
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Melek Öztürk Sezgin
Eş Danışman: Fatma Dağıstanlı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Cushing hastalığı (CH), vücudun fazla miktarda glukokortikoidlere maruz kalmasından dolayı meydana gelen nadir görülen bir hastalıktır. İnsan hipofiz adenomları ile ilgili yapılan birçok çalışma, Cushing hastalığının çeşitli genetik ve epigenetik faktörlerin etkisi altında olduğunu göstermektedir. Bu çalışmada ACTH salgılayan hipofiz adenomlarının gelişimi üzerindeki etkilerini ortaya çıkarmak amacıyla USP8 ve CABLES1 ile ilişkili genlerden USP2, STAM2, VPS28, HDAC2, IL-6, BRG1, EGFR, WEE1, p16, SİKLİN D1, NR4A1, NEUROD1 ve RIPK1'in gen ifadeleri ile USP8 ve p16 genlerinin metillenme düzeyleri araştırıldı. Endokrinoloji ve Metabolizma Polikliniğine başvuran ve CH tanısı konan, ardından Beyin Cerrahisi kliniğinde ameliyat olan hastalardan elde edilen dokular ile çalışıldı. Tıbbi Patoloji Anabilim Dalı arşivinden sağlanan 32 hasta ile 15 kontrol dokusu kullanıldı. Parafine gömülü dokulardan alınan yaklaşık 10 mikronluk kesitlerden DNA ve RNA izole edildi. RNA örneklerinden cDNA sentezi yapıldı, genlerin ifadesi gerçek zamanlı polimeraz zincir reaksiyonu (GZ-PZR) yöntemi ile analiz edildi. Sonuçlar 2-ΔΔCt metodu kullanılarak analiz edildi. Elde edilen tüm veriler IBM SPSS Statistics 21 programı kullanılarak incelendi. CABLES1 ve NR4A1 (p<0,05) ile SİKLİN D1, USP2, NEUROD1 ve WEE1 (p<0,005) gen ifadelerinin istatistiksel olarak anlamlı farklılık gösterdiği tespit edildi. Gendeki metillenme durumunu incelemek amacıyla parafine gömülü bloklardan elde edilen genomik DNA'ya Bisülfit Modifikasyonu uygulandı. Çalışma sonucunda p16 geninde kısmi metillenme olduğu, USP8 geninde ise metillenme olmadığı saptandı. p16 metillenme durumunun Cushing hastalığında önemli bir role sahip olabileceği görüldü. Gen ifadelerinin birbirleri ile ilişkisini anlamaya yönelik olarak yapılan Spearman korelasyon testi ve Temel Bileşen Analizi sonucunda, USP2, CABLES1, p16 ve WEE1 genlerinin Cushing hastalığının etyopatogenezinde daha etkili olabileceği düşünüldü.