Sistoskopi Uygulanan Çocuk Hastalarda Ketaminin postoperatif ajitasyona ve analjezi ihtiyacına etkisi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Selma KESKİN GÜZEL

Danışman: Ayşe Çiğdem Tütüncü

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Sistoskopi çocukluk çağında üriner sistem hastalıklarının tanı ve tedavisinde sıklıkla kullanılan günübirlik bir işlemdir. Ketamin hem analjezik etkinliği hem de solunuma depresan ve diğer opioid yan etkilerine sahip olmaması nedeniyle bu hastalarda analjezi için iyi bir seçenek olabilmektedir. Bu çalışmada, çocuk hastalarda sistoskopi uygulamasında, preemptif ve düşük doz ketaminin postoperatif ağrı, ajitasyon skorları ve postoperatif analjezi ihtiyacına etkisini araştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışma sistoskopi uygulanacak çocuk hastalarda prospektif randomize çift kör olarak planlandı. Çalışmaya çocuk cerrahi ameliyathanesinde, elektif, tanısal veya tedavi amaçlı sistoskopi gerektiren, 1-12 yaş arası hastalar dahil edildi. 1 yaş altı ve 12 yaş üzeri, metabolik veya konjenital tanımlanmış bir sendromu olan veya kardiyak sorunu olan hastalar çalışma dışı bırakıldı. Çalışma öncesi her hastanın yasal temsilcisinden; 9 yaş ve üzeri çocukların ise kendilerinden de onam alındı. Tüm hastalar premedikasyon öncesi, kapalı zarf tekniği kullanılarak 2 gruba ayrıldı. Premedikasyonda; Ketamin grubundaki hastalara İV 0.1 mg/kg Midazolam ve 1 mg/kg Ketamin uygulandı, Remifentanil grubundaki hastalara ise sadece İV 0.1 mg/kg Midazolam uygulandı ve her iki grupta da 5 dakika sonra Ramsey Sedasyon Skorları kaydedildi. Tüm hastalara premedikasyon sonrası ameliyathanede standart anestezi monitorizasyonu uygulandı. Anestezi indüksiyonu tüm hastalarda; 5 mg/kg Tiopental, 0,6 mg/kg Rokuronyum ve 1 mcg/ kg Fentanil ile yapıldı, entübasyon sonrası anestezi idamesi Sevofluran ile sağlandı. Perioperatif hemodinamik veriler kaydedildi. Ketamin Grubu (Grup K): Ketamin grubundaki hastalara, anestezi indüksiyonu ve entübasyon sonrası perioperatif dönemde 0,25 mg/kg/saat İV ketamin infüzyonu başlandı. Hastanın OAB (Ortalama Arter basıncı) ve KAH'ı (Kalp Atım Hızı) başlangıç düzeylerin %25'nin üzerine çıktığında ek olarak 0.1 mcg/kg/dk ile remifentanil infüzyonu eklendi. Remifentanil Grubu (Grup R): Remifentanil grubundaki hastalara, anestezi indüksiyonu ve entübasyon sonrası perioperatif dönemde 0,5 mcg/kg/dk Remifentanil infüzyonu başlandı. Hastanın OAB ve KAH'ı başlangıç düzeylerin %25'nin üzerine çıktığında veya düştüğünde infüzyon dozu tekrar düzenlendi. ix Tüm hastaların ekstübasyon sonrası 5.dk ajitasyon skoru ve düzenli aralıklarla postoperatif ajitasyon ve ağrı skorları değerlendirildi. Ajitasyon değerlendirmesinde Ajitasyon ve Sedasyon Değerlendirme Skoru; ağrı değerlendirmesinde derlenme ve serviste mCHEOPS, evde aile tarafından VAS (Visüel Analog Skala) ağrı skalaları kullanıldı. Postoperatif dönemde hastanede analjezi uygulaması mCHEOPS >4 olduğunda parasetamol 15 mg/kg ile sağlandı, maksimum 2 doza izin verildi, 2. doz parasetamol sonrası ağrının devamı halinde ve evdeki ağrı tedavisi için oral ibuprofen 5 mg/kg uygulandı. Postoperatif ek analjezi ihtiyaç ve süreleri ve aile memnuniyeti kaydedildi. Bulgular: Perioperatif değerlendirmede, Grup K'da Remifentanil ihtiyacı, Grup R'ye göre anlamlı düşük bulundu. 24 saatlik postoperatif analjezi İhtiyacı değerlendirilmesinde Grup R'de 6 hastada (%16,67) analjezi ihtiyacı görüldü. Grup K'da 24 saatlik takiplerde postoperatif ağrı skorlarının düştüğü ve analjezik kullanımının anlamlı olarak azaldığı saptandı. Her iki grupta da mCHEOPS, VAS ve ajitasyon skorlarının giderek azaldığı, ancak Grup K ve Grup R arasında anlamlı bir fark olmadığı saptandı. Sonuç: Çocuk hastada sistoskopi sırasında preemptif ketamin ve düşük doz ketamin infüzyonunun, perioperatif remifentanil kullanımını azalttığı, postoperatif ağrı skorlarını düşürdüğü ve 24 saatlik takip döneminde analjezik kullanımını azalttığı ve yan etki gözlenmediği tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Sistoskopi, Postoperatif Ağrı, Düşük Doz Ketamin, Pediatrik