Hematopoetik kök hücre nakli yapılan yetişkin hastalarda rahatlatıcı nefes egzersizlerinin ağrı, yorgunluk ve lökosit sayısına etkisi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi, Hemşirelik Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Esra Bayrak

Danışman: Gülbeyaz Can

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Deneysel nitelikte olan bu çalışma hematopoetik kök hücre nakli yapılan hastalarda rahatlatıcı nefes egzersizlerinin ağrı, yorgunluk ve lökosit sayısı üzerinde etkisini incelemek amacıyla planlandı. Çalışma Ekim 2017-Ağustos 2018 tarihleri arasında Özel Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi Kemik İliği Nakil Ünitesi'inde tedavi olan ve dahil edilme kriterlerini sağlayan 67 gönüllü hasta ile gerçekleştirildi. Önceden hazırlanan randomizasyon listesi kullanılarak 30 hasta deney, 37 hasta kontrol grubuna alındı. Çalışmaya dahil edilen tüm hastalara çalışmanın amacı ve uygulama şekli açıklandı. Deney grubuna haftanın beş günü 20 dakika eğitmen eşliğinde rahatlatıcı nefes egzersizleri öğretildi ve uygulatıldı. Hasta Tanılama Formu, Visual Analog Skala (VAS), Kısa Ağrı Anketi ve Yorgunluk için Görsel Benzerlik Ölçeği (YİGBO) değerlendirme aracı olarak kullanıldı. Verilerin istatistiksel değerlendirilmesinde Student t, Mann Whitney U, Kruskal Wallis, Spearman Rho Korelasyon Analizi, Pearson Ki-Kare testi, Continuity (Yates) Düzeltmeli Ki-Kare testi, Fisher Tam ki Kare testi ve Shapiro Wilks testleri kullanıldı. Hastaların demografik özelliklerini incelediğimizde; çoğunluğunun erkek (%64,2), evli (%78) ve çocuk sahibi olduğu (%78), eğitim düzeyi ilköğretim ve altı (%49,2) olduğu görüldü. Çalışma grubunda yer alan hastaların yorgunluk ve enerji düzeyini kıyaslandığımızda, kontrol grubunda yer alan hastaların deney grubunda yer alan hastalara göre yorgunluk düzeyinin daha yüksek, enerji düzeyinin ise daha düşük olduğu tespit edildi. Sonuç olarak; rahatlatıcı nefes egzersizlerinin yorgunluğun yönetiminde etkili bir girişim olduğu, allojenik nakil olan hastaların taburculuk süresininin azaltılmasında etkili olduğu, ağrı ve bağışıklık sistemi üzerinde etkisinin olmadığı görüldü. Anahtar Kelimeler: Kök hücre nakli, nefes egzersizleri, yorgunluk