Sığırlarda tunica fibrosa bulbi ve tunica vasculosa bulbi'nin morfolojik olarak incelenmesi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Veteriner Fakültesi, Veteriner Hekimliği Temel Bilimler Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Tuba Damla Ertaş

Eş Danışman: Serkan Erdoğan

Danışman: Oya Kahvecioğlu

Özet:

Çalışmamızda Holstein ırkı sığıra ait göz organının mikroskobik yöntemler kullanılarak morfolojik ve morfometrik özelliklerinin ortaya konması amaçlandı. Bu amaç doğrultusunda, 20 adet sığıra ait sağ ve sol toplamda 40 göz, etrafındaki dokulara zarar vermeden orbita'dan çıkarıldı. Stereomikroskop altında gözlerin morfolojik görüntüleri fotoğraflandı. Fiksasyon aşamasına geçilmeden önce external morfometrik ölçümler elde edildi. Diseksiyon sonrası tespit edilen her bir gözden hem elektron hem de ışık mikroskopta incelemek üzere ayrı kesitler alındı. Işık mikroskobik incelemelerin yapılması için tespit sonrası doku örnekleri parafine gömülerek 5 mikrometre kalınlıkta alınan kesitlere Crossmann'ın üçlü boyama tekniği uygulandı. Tunica fibrosa bulbi'nin anterior 1/6'sını cornea'nın geri kalan kısmı ise sclera'nın oluşturduğu görüldü. Cornea'nın anterior yüzünü kaplayan epithelium anterius cornea çok katlı yassı non-keratinize epitelden oluşmaktaydı. Elektron mikroskop altında cornea'nın substantia propria katmanının içerdiği yoğun kollajen liflerden dolayı dalgalı bir görüntü verdiği gözlendi. Işık mikroskop altında sclera'nın, episcleral katman, stroma ve de lamina fusca sclera'dan oluştuğu görüldü. Mikroskobik incelemeler yapıldığında, anterior uvea'nın iris ve corpus ciliare'den, posterior uvea'nın ise choroidea'dan oluştuğu görüldü. Makroskobik olarak choroidea'nın posterior kısmında yer alan tapetum lucidum'un mavi-sarı renkte, üçgen şeklinde olduğu, alt kenarının discus n.optici'ye hafifçe temas ettiği ancak discus'u içine almadığı gözlemlendi. Işık mikroskobik olarak bu bölgenin içerdiği kollajen liflerden ötürü fibröz karakterde olduğu ortaya kondu. Corpus ciliare'de, her bir proc.ciliaris'in, stroma ve kan damarlarını çevreleyen 2 katlı epitelden oluştuğu görüldü. Bunlardan dışta yer alan katman pigmentsiz kübik epitelden, içte yer alan katman ise yoğun koyu pigmentli kübik epitel hücrelerinden oluşmaktaydı. Taramalı elektron mikroskop altında üç yada dört plicae ciliaris'lerin birleşerek proc.ciliaris'leri oluşturduğu görüldü. Plicae ciliaris'leri kendi aralarında birbirlerine bağlayan daha kısa ve zayıf ipliklerin olduğu da tespit edildi. Hem makroskobik hem de ışık mikroskobik olarak iris'in pupillar sınırının dorsal kesiminde corpora nigra'nın varlığı gözlemlendi. Mikroskobik olarak incelendiğinde, camera anterior bulbi'nin periferinde bulunan angulus iridocornealis'in sinus ciliaris, plexus aquosus angularis, lig.pectinatum ve trabeküler ağdan oluştuğu görüldü. Sonuç olarak bulbus oculi'nin yapısal özelliklerinin tanımlanmasının gelecekte göz üzerinde yapılacak olan morfolojik, fizyolojik ve patolojik çalışmalara ve de operatif girişimlere yardımcı olacağı düşünülmektedir.