Otizm spektrum bozukluğu olan çocuklarda klinik şiddetlerine göre duyusal hassasiyet ve beslenme davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Beste Doğar Karaca

Danışman: Burak Doğangün

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) sosyal etkileşimde eksiklik ve kısıtlı, tekrarlayıcı davranışlar ile giden nörogelişimsel bir hastalıktır. OSB'li çocukların çoğunluğunun duyusal uyaranlara karşı artmış veya azalmış tepki (hipo- hipersensitive) verdikleri yani atipik duyusal reaksiyon gösterdikleri bilinmektedir. OSB'li çocuklar sıklıkla sorunlu beslenme davranışları gösterirler. Amacımız OSB'lilerde beslenme ve duyusal hassasiyet arası ilişkiyi incelemektir. Yöntem: Çalışmaya OSB tanılı 3-9 yaş arası 127 hasta ile yaş ve cinsiyet olarak hasta grubuna benzer 94 sağlıklı çocuk dahil edilmiştir. Ebeveynler Sosyodemografik Veri Formu, Dunn Duyu Profili (DDP-BVA), Çocuklarda Yeme Davranış Anketi (ÇYDA), Otizm Öğün Davranış Kısa Anketi (OÖDKA) doldurmaları istenmiş, hasta grubuna Çocukluk Otizmi Derecelendirme Ölçeği(ÇODÖ) uygulanmıştır. Bulgular: DDP'ye göre OSB'li grubun Duyu Profil tüm alt ölçek puanları kontrol grubuna göre düşük bulundu. ÇYDA'ye göre gruplar arasında Duygusal Aşırı Yeme ve İçme Tutkusu alt ölçek puanları OSB'li grupta anlamlı yüksek bulundu. OÖDKA'ya göre tüm alt ölçekler OSB'li grupta anlamlı yüksekti. OSB şiddeti ve Duyusal Profil puanları arasında negatif korelasyon saptanmıştır. Dunn DP ve OÖKDA arasında orta yüksek düzeyde negatif korelasyon saptanmıştır. Dunn DP ile OÖDKA arasında lineer regresyon analizinde vestibular ve oral duyunun beslenme problemlerini yordayabileceği gösterilmiştir. Tartışma: OSB'lilerdeki beslenme problemlerine duyusal problemlerin etki edebildiğini gösterdik. OSB şiddeti arttıkça beslenme problemleri ve duyusal zorlukların artabileceğini gösterdik. Oral ve vestibular duyunun da beslenme davranışlarını etkileyebileceği sonucuna ulaştık. Gelecekteki çalışmalarda vestibular duyunun da ele alınarak duyusal müdahele yöntemleri geliştirilmesi ve beslenmeye etkisinin incelenmesine ihtiyaç duyulmaktadır.