Gelişimsel dil bozukluğu olan çocuklarda sosyal iletişim becerilerinin çocuğun mizacı ve ebeveyn ilişkileri ile bağlantısının incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Tuncay Sandıkçı
Danışman: Burak Doğangün
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Gelişimsel Dil Bozukluğu (GDB) her ne kadar dilin yapısal bileşenlerini birincil olarak etkilese de GDB tanılı çocuklar sosyal iletişim ve etkileşimde de zorluklar yaşayabilmektedir. Bu çalışmanın amacı GDB tanılı çocukların sosyal iletişim ve etkileşim yetileri ile mizaç özellikleri, ebeveyn ilişkileri ve psikopatoloji belirtileri arasındaki bağlantının incelenmesidir. Yöntem: Çalışma kapsamında 36-72 ay arasında ilk defa tanı konulan 55 GDB'li ve yaş ve cinsiyet açısından eşleştirilmiş 55 tipik gelişen (TG) çocuk değerlendirilmiştir. GDB tanılı gruba Türkçe Erken Dil Gelişim Testi-3 (TEDİL-3) ve DENVER II Gelişimsel Tarama Envanteri uygulanmıştır. Sosyal İletişim Ölçeği (SİÖ), Çocuk Anababa İlişki Ölçeği (ÇAİÖ), Çocuk Davranış Listesi-Kısa Formu (ÇDL-KF), Güçler ve Güçlükler Anketi (GGA) tüm anneler tarafından, Ebeveyn Çocuk İlişkisi Ölçeği (EÇİÖ) tüm babalar tarafından doldurulmuştur. Veriler SPSS 22.0 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular: SİÖ-Karşılıklı Sosyal Etkileşim ve SİÖ-Toplam puanları GDB grubunda daha yüksek bulunmuştur. GDB tanılı çocuklarda ÇDL-KF-Gayretli Kontrol, ÇDL-KF-Dikkati Odaklama ve ÇDL-KF Algısal Hassasiyet alt ölçek puanı TG çocuklara göre daha düşük izlenmiştir. GDB'li grubun annelerinde ÇAİÖ-Olumlu İlişki alt ölçek puanları TG çocuklara göre daha yüksek görülmüştür. EÇİÖ'de gruplar arasında anlamlı farklılaşma olmamıştır. GDB'li grupta yaş, cinsiyet, yüksek psikopatoloji belirtileri kontrol edilerek yapılan Spearman'ın kısmi korelasyon analizinde SİÖ-Karşılıklı Sosyal Etkileşim alt faktörü ile ÇDL-KF-Gayretli Kontrol (r= -0,357, p= 0, 007) ve ÇDL-KF-Algısal Hassasiyet (r= -0,302, p=0,025) alt faktörleri arasında negatif korelasyon tespit edilmiştir. Sonuç: Çalışmamız GDB tanılı çocukların sosyal iletişim becerilerinde yetersizlik olduğunu göstermektedir. GDB tanı ve tedavi planlanmasında sosyal iletişim becerisi, gayretli kontrol ve algısal hassasiyet mizaç özellikleri göz önünde bulundurulmalıdır. Anahtar Kelimeler: Gelişimsel Dil bozukluğu, Sosyal İletişim, Karşılıklı Sosyal Etkileşim, Gayretli Kontrol, Algısal Hassasiyet