miR-99a-3p ve mir- 877nin yara iyileşmesi üzerine etkilerinin in vitro değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Temel Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Hülya Arkan

Danışman: İlhan Onaran

Özet:

Yara iyileşmesi dahil birçok biyolojik süreçte etkili olduğu belirtilen çeşitli miRNA’lar 

tanımlanmış olsa da bu miRNA’lara dair çalışmalar klinikte kullanımları için henüz yeterli 

değildir. Bu tez çalışmasında, daha önceki mikrodizin ve biyoinformatik çalışmalarımız 

sonucunda yara iyileşmesinde etkili olabileceğini gösterdiğimiz miR-99a-3p ve mir-877’nin, 

hedef genlerin ifade düzeylerine, hücre fizyolojisine ve hücrenin salgısal moleküllerine 

etkileri araştırıldı. Bu bağlamda 3T3 fibroblast hücreleri miR-99a-3p, miR-877-5p, miR-877-

3p veya bunların kombine formunun mimik veya inhibitörleri ile transfekte edildi. Bu 

miRNA’ların potansiyel hedef genleri olan Mapk1, Mmp9, Tagln ve Tnf gen ifade düzeylerine 

qPZR analizi ile bakıldı. Ayrıca, bu miRNA’ların hücre fizyolojisine etkilerini gözlemlemek 

için hücre canlılığı ve in vitro yara iyileşmesi testleri yapıldı. FTIR spektroskopisi ile de 

fibroblastlar tarafından kültür besiyerlerine salınmış olan moleküller değerlendirildi. qPZR 

analizi sonucunda miR-877-5p mimiği Mapk1; kombine miRNA mimiği ve miR-99a-3p 

inhibitörü Tagln; miR-877-5p inhibitörü Tnf; kombine miRNA inhibitörü ise Mmp9, Tagln ve 

Tnf ifade seviyelerinde 1,5 ile 12,38 kat arasında anlamlı değişikliklere neden oldu (p<0,05). Gruplar arasında yara iyileşme hızı karşılaştırıldığında sadece kombine inhibitör grubunda 

anlamlı artış olduğu görüldü (p=0,0286). Bu bulgular temel alınarak miRNA inhibitörleri 

uygulanmış gruplarda FTIR analizinin uygulanmasına karar verildi. Kontrole kıyasla 2956 

cm-1 bandı haricinde lipid, protein ve nükleik asit bant bölgelerinde anlamlı farklılıklar 

bulundu (p<0,05). Bantlar, alan ve oranlarına göre analiz edildiğinde, en fazla anlamlı 

değişim miRNA inhibitörleri kombine uygulandığında görüldü. Artan lipid, protein, 

fosfolipid, kolesterol, nükleik asit ve kollajen miktarları hücre dışına salınan ekzozomlar ve 

kollajen gibi yapı ve moleküllerin artışı olarak değerlendirildi. Hücreler miRNA’ların 

kombine inhibitörleri ile transfekte edildikten sonra Mmp9, Tagln ve Tnf ifadesinin 

azalmasıyla beraber, kollajen miktarının ve ekzozomların arttığı ve hücre göçünün azaldığı 

bulundu. Bu bulgular miRNA’ların tek tek değerlendirilmesinin yanı sıra, kombine etkilerinin 

değerlendirilmesinin de önemli olduğunu göstermiştir. Elde edilen bu sonuçların yara 

iyileşmesinin hızlandırılması için yeni tedavi protokollerinin geliştirilmesine ipuçları 

verebileceğini düşünmekteyiz.