Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Adli Tıp ve Adli Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Merve Aydoğan
Eş Danışman: GÖRKEM DERİN
Danışman: Erdinç Öztürk
Özet:
| Günümüzde, ebeveynlerin çocukları hakkında fotoğraf, video ve kişisel bilgiler paylaşarak hem ailesine hem de yakın çevresine çocuklarının gelişim süreçlerini dijital ortamda aktarması yaygın bir ritüel haline gelmiştir. Sosyal medya platformları, modern ebeveynlik pratiklerini büyük ölçüde değiştirmiş olup bu değişimin bir parçası olarak ortaya çıkan "paylaşan ebeveynlik" fenomeni, çocukların psikolojik gelişimi üzerinde uzun dönemli negatif ruhsal etkiler yaratabilmektedir. Yüksek lisans tez çalışmamızın amacı, çocuklarını sosyal medyada paylaşan ve paylaşmayan annelerin çocukluk çağı travmaları ve kümülatif travmaları ile dissosiyatif yaşantılar ve psikiyatrik belirtiler arasındaki ilişkiyi modern psikotravmatoloji ilkeleri ve dissoanaliz kuramı perspektifinden incelemektir. Dissoanaliz kuramı ve modern psikotravmatoloji ilkelerine göre, sharenting ile ilişkili olarak disfonksiyonel aile dinamiklerinin yaygınlaşması, insan kökenli bireysel travmaların insan kökenli toplumsal travmalara, insan kökenli toplumsal travmaların ise insan kökenli bireysel travmalara dönüşmesine yol açmaktadır. Araştırmamız, dissoanalitik ekol perspektifinden paylaşan ebeveynlik davranışlarının altında yatan psikotravmatolojik dinamikleri ortaya koymayı hedeflemektedir. Çalışmamızın evreni, İstanbul'da yaşayan ve 0-18 yaş aralığında en az bir çocuğu olan annelerden oluşmaktadır. Araştırmanın örneklemi ise 2024 Ocak-2024 Mart tarihleri arasında İstanbul'da yaşayan ve çocuklarını sosyal medyada paylaşan 110 ve sosyal medyada paylaşmayan 110 anne olmak üzere toplam 220 anneden oluşmaktadır. Çalışmamızda örnekleme yöntemi olarak kolayda örnekleme yöntemi tercih edilmiştir. Yüksek lisans tezimizde veri toplama yöntemi olarak, araştırmacı ve danışmanlar tarafından geliştirilen Demografik ve Psikotravmatoloji Temelli Görüşme Formu, Paylaşan Ebeveynlik Ölçeği, Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeği, Dissosiyatif Yaşantılar Ölçeği, Kümülatif Travma Ölçeği ve Kısa Semptom Envanteri kullanılmıştır. Bu psikometrik ölçme araçları ile, katılımcıların demografik özellikleri, sosyal medya kullanım çeşitleri, çocukluk çağı travmaları, dissosiyatif yaşantıları, kümülatif travmaları ve psikiyatrik belirti düzeyleri değerlendirilmektedir. Paylaşım yapan annelerde Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeği toplam puan ortalaması 44,30; Dissosiyatif Yaşantılar Ölçeği toplam puan ortalaması 25,38; Paylaşan Ebeveynlik Ölçeği toplam puan ortalaması 29,42; Kümülatif Travma Ölçeği toplam puan ortalaması 13,18 ve Kısa Semptom Envanteri toplam puan ortalaması ise 59,97 olarak bulunmuştur. Bu çalışmada gerçekleştirilen istatiksel analizler neticesinde, çocuğunu sosyal medyada paylaşan annelerin dissosiyatif yaşantılarının, çocukluk çağı travmalarının, kümülatif travmalarının ve psikiyatrik belirti düzeylerinin çocuklarını sosyal medyada paylaşmayanlara göre daha yüksek olduğu bulunmuştur. Sonuç olarak, araştırmamız sosyal medya kullanımının ebeveynlerin ruhsal sağlığı üzerindeki etkilerini anlamada önemli ve öncü bilimsel katkılar sunmaktadır. Ebeveynlerin, sosyal medya kullanımı konusunda bilinçlenmeleri ve çocuklarının haklarını ve mahremiyetlerini koruma konusunda dikkatli olmaları öncül bir öneme sahiptir. | |||