Ebeveynlik Konusunda İnternet Bilgi Kaynaklarının Kullanımı ile Annelik Özgüveni ve Emzirme Öz-yeterliği Arasındaki İlişki.
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi, Hemşirelik Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Eslem Kurul
Danışman: İlkay Güngör Satılmış
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı ebeveynlik konusunda internet bilgi kaynaklarının kullanımı ile annelik özgüveni ve emzirme öz-yeterliği arasındaki ilişkinin değerlendirilmesidir. Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı desendeki araştırmanın evrenini Eylül 2022-Şubat 2023 tarihleri arasında emziren tüm kadınlar oluşturdu. Amaçlı örnekleme yöntemi ile oluşturulan örnekleme ise Türkçe okuma-yazma bilen, internet erişimi olan ve sosyal medya vb. çevrimiçi ortamlarda ulaşılabilen 318 kadın dahil edildi. Araştırmanın verileri çevrimiçi anket yöntemiyle toplandı. Katılımcılara Tanıtıcı Bilgi Formu, Postpartum Emzirme Öz-Yeterlilik Ölçeği ve Karitane Ebeveyn Kendine Güven Ölçeği (KEKGÖ) uygulandı. Tanımlayıcı istatistiksel metodlar ve nonparametrik testler kullanılarak çalışmanın verileri değerlendirildi. Araştırmaya katılan annelerin yaş ortalaması 30,94±4,51, çoğunluğu (%74,8) lisans mezunu ve bir çocuk annesidir (%70,1). Annelerin internet bilgi kaynaklarından, gebelik ile ilgili (sık sık ve çok sık %68,9), bebek bakımı ile ilgili (sık sık ve çok sık %61) ve emzirme ile ilgili (sık sık ve çok sık %50,6) bilgi aldığı belirlenmiştir. İnternet bilgi kaynakları olarak annelerin %80,8'i Instagram, %62,3'ü YouTube, %54,7 bilgi sitesi kullanmıştır. KEKGÖ toplam puan ortalaması 35,38±4,06 (min=21,00- max=42,00), Emzirme Öz-Yeterlilik Ölçeği toplam puan ortalaması ise 58,14±9,46 (min=19,00-max=70,00) bulunmuştur. KEKGÖ ile emzirme öz-yeterliliği arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönde ilişki saptanmıştır (r=0,467, p<0.01). Emzirme öz-yeterliliği puanlarının planlı gebeliklerde, ≥37 gebelik haftalarında doğum yapanlarda, son bebeğini emzirirken sorun yaşamayanlarda ve gebelik/bebek bakımı/emzirme konularında internet bilgi kaynaklarından nadiren bilgi alanlarda daha fazla olduğu belirlendi (p<0,05). Daha önce emzirmeye ilişkin bilgi alanların KEKGÖ ebeveyn rolü alt boyutu puanlarının bilgi almayanlara göre daha yüksek olduğu ve gebelikte internet bilgi kaynaklarından çok sık bilgi alanların KEKGÖ bebek bakımı alt boyut puanlarının daha yüksek olduğu bulundu. Sonuç olarak, ebeveynlikle ilgili internet bilgi kaynaklarının kullanımının annelerin bebek bakımı ile ilgili özgüvenlerini arttırdığı, ancak emzirme özyeterliği algısı yüksek olan annelerin emzirme konusunda internet bilgi kaynaklarına nadiren başvurduğu belirlenmiştir. Hemşireler ve diğer sağlık profesyonelleri annelerin bilgi kaynağı olarak internet bilgi kaynaklarından da faydalandığını farkında olmalı ve annelerin internetten edindikleri bilgilerin uygunluğunu değerlendirerek doğru kaynaklara ulaşımlarını desteklemelidir.