Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Mühendislik Fakültesi, Kimya Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Mehraj BABAYEV
Danışman: Bertan Boran Bayrak
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Yüksek miktarda oksijen tüketmesi, yüksek düzeyde
redoks aktif demir ve bakır iyonları içermesi, yüksek metabolik hıza ve daha
zayıf bir antioksidan savunma sistemine sahip olması, beyin dokusunu
nörodejeneratif hastalıkların gelişiminde önemli bir rol oynayan oksidatif
hasara/strese karşı oldukça savunmasız hale getirmektedir. İyi bilinen nöbet
önleyici ilaç olan sodyum valproat (SVP) epilepsi, bipolar bozukluk ve diğer
ruh sağlığı bozukluklarını tedavi etmek için kullanılır. Moringa oleifera Lam.
(MO), Moringaceae familyasına
ait bir bitki olup, dokuları serbest radikallerin neden olduğu oksidatif
strese karşı koruyabilen yüksek miktarda antioksidan bileşikler, özellikle C
vitamini, E vitamini ve flavonoidler içerir. Bu çalışmada, SVP ile
oluşturulan oksidatif beyin hasarına karşı MO ekstresinin koruyucu
etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmamızda, 46 adet Sprague-Dawley
cinsi dişi sıçan, 1. Grup: Kontrol (15 gün süre ile %0,9 NaCl verilen), 2.
Grup: Gavaj tekniği ile 15 gün süreyle 0,3 g/kg MO’nun %70’lik etanol ekstresi
verilen grup, 3. Grup: Gavaj tekniği ile 15 gün süreyle 0,5 g/kg SVP verilen
grup ve 4. Grup: Aynı şekilde ve benzer dozlarda SVP+MO verilen grup olmak
üzere rastgele 4 gruba ayrıldı. 16. günde, bir gece aç bırakılmış olan
sıçanlar anestezi altında sakrifiye edildi ve beyin doku homojenizatları hazırlandı.
SVP grubunun beyin homojenizatlarında, ileri okside protein ürünleri ve
protein karbonil seviyeleri ile asetilkolin esteraz, ksantin oksidaz ve
laktat dehidrojenaz enzim aktiviteleri artarken, süperoksid dismutaz,
katalaz, glutatyon peroksidaz, glutatyon redüktaz, glutatyon-S-transferaz,
paraoksonaz1, aril esteraz, sodyum/potasyum ATPaz ve karbonik anhidraz enzim
aktiviteleri ise azalmıştır. SVP grubuna MO ekstresi uygulanmasıyla,
proteinlerin oksidatif modifikasyonu ve tüm enzimlerin aktivitelerindeki
değişiklikler tersine dönmüştür. Bileşiminde bulunan antioksidan ikincil
metabolitlerin, MO ekstresinin beyin dokusundaki SVP kaynaklı oksidatif
stresi azaltma kabiliyetinden sorumlu olabileceği sonucuna varılabilir.