Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KAĞAN ÇALIŞGAN
Danışman: Ayşe Çiğdem Aktuğlu Zeybek
Özet:
Amaç: Pteridin metabolitleri guanozin trifosfatın (GTP) yıkımıyla oluşmaktadır. Bu sürecin bazı otoimmün hastalıklar, maligniteler, çeşitli viral enfeksiyonlarla tetiklendiği bilinmektedir. Bir pteridin metaboliti olan neopterin düzeyinin artması dihidropterin redüktaz (DHPR) enzim aktivitesini baskıladığı düşünülmekte ve çalışmalarda bu enzim aktivitesinin azalması çeşitli enflamatuvar hastalıklarla ilişkilendirilmektedir. Benzer şekilde hücresel bağışıklığın uyarılmasıyla indolamin 2,3-dioksijenaz (IDO) enzim aktivitesini gösteren kinureninin triptofana oranı artmaktadır. Ailesel Akdeniz Ateşi (AAA) genetik geçişli bir otoenflamatuvar hastalık olup tekrarlayan ateş ve serozal enflamasyonla karakterizedir. Bu çalışmada AAA hastası çocuklarda pteridin metabolitleri, DHPR enzim aktivitesi ve kinurenin triptofan oranının ölçülmesi ve bu metabolitlerin hastalığın aktivitesi ve tedavi yanıtıyla ilişkisinin gösterilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Kesitsel ve prospektif çalışmamıza Kasım 2021-Kasım 2022 tarihleri arasında İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Romatoloji Bilim Dalı tarafından izlenen 37'si atak döneminde, 32'si remisyon döneminde ve 12'si subklinik enflamasyon döneminde olan 81 hasta; kontrol grubu olarak da yaş ve cinsiyet açısından uyumlu 66 sağlıklı çocuk alındı. Tüm katılımcıların serum ve idrar örneklerinden neopterin, biopterin, monapterin, pterin, pterin-6-karboksilik asit, izoksantopterin, kan DHPR aktivitesi ve serum kinürenin ve triptofan düzeyleri ölçüldü. Bulgular: AAA hastalarında tüm idrar pteridin metabolitleri ve serum neopterin/biopterin oranı, sağlıklı kontrollere göre, istatistiksel olarak anlamlı yüksek saptandı. Hasta grupları kendi içerisinde değerlendirildiğinde idrar pteridinlerinin remisyon dönemindeki hastalarda diğerlerine göre daha yüksek olduğu, kan pteridinleri ve neopterin/biopterin oranı arasında ise anlamlı fark olmadığı gözlendi. DHPR aktivitesinin beklenenin aksine, sağlıklı grupta, AAA hastalarına oranla düşük XVI olduğu; hasta grupları kendi arasında değerlendirildiğinde ise atak grubunda DHPR enzim aktivitesinin diğerlerine oranla anlamlı düşük olduğu gözlendi. Kinürenin/triptofan oranı açısından hasta ve sağlıklı grup arası fark saptanmazken, hasta grubu kendi içerisinde değerlendirildiğinde atak grubunda remisyon dönemine oranla anlamlı yüksek olduğu saptandı. Sonuç: İdrarda pteridin metabolitlerinin tamamı ve serum neopterin/biopterin oranı AAA hastalarında sağlıklı çocuklardan yüksek saptanmış ve bu metabolitlerin hastalık için özgüllükleri düşük olsa da hastalığı saptamada duyarlı olduğu görülmüştür. Serum neopterin/biopterin oranı dışındaki serum pteridin metabolitleri sağlıklı kontrollerde daha yüksek saptanmış ancak AAA hastalığı için özgül veya hastalığı saptamada duyarlı olmadığı görülmüştür. AAA hastalarında hastalık alevlenmesi sırasında DHPR enzim aktivitesinin düştüğü ve kinurenin/triptofan oranının arttığı izlenmiş olsa da bu metabolitlerin hastalık aktivasyonu için özgüllüğünün düşük ve aktivasyonu saptamada duyarlı olmadığı görüldüğünden aktivasyon belirteci olarak kullanımının uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.