Sağlık harcamaları ve ekonomik büyüme arasındaki ilişki: Türkiye üzerine ekonometrik bir çalışma
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Sağlık Yönetimi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Mehmet ÖZYURT
Danışman: Özgür Aslan
Özet:Türkiye için; sağlık harcamalarının ekonomik büyümeye etkisinin incelendiği bu çalışmada, sağlık harcamaları için; kişi başına düşen toplam sağlık harcaması (KBDTSH) ($) değişkeni, ekonomik büyüme için; satın alma gücü paritesine göre uyarlanmış, kişi başına düşen gayri safi yurt içi hâsıla (KBDGSYİH) (GDP-PPP) ($) değişkeni kullanılmıştır. Çalışmada kullanılan kişi başına düşen toplam sağlık harcaması (KBDTSH) ($) değişkeni 1975-2018 dönemine ait yıllık veriler olup OECD'nin Türkiye veri tabanından (2019) temin edilmiştir. Satın alma gücü paritesine göre uyarlanmış olan kişi başına düşen gayri safi yurt içi hâsıla değişkeni (KBDGSYİH) (GDP-PPP) ($) için ise yine yıllık veriler WorldBank (2019) veri tabanından elde edilmiştir. Bu bağlamda 1975 yılından itibaren 2018 yılı dâhil olmak üzere yıllık verilerden oluşturulan 44 gözlem değeri ile analiz sonuçları ortaya konulmaya çalışılmıştır. Çalışmada kullanılan ekonometrik modeller: Granger Nedensellik Testi, Augmented Dickey Fuller Birim Kök Testi ve Engel-Granger Eş Bütünleşme Testi'dir. Çalışmaya konu olan veriler E-Views 10 paket programı ile analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular: 1975-2018 için kişi başına düşen toplam sağlık harcamasından, kişi başına düşen gayri safi yurt içi hasılaya doğru tek yönlü pozitif bir nedensellik ilişkisi olduğu sonucuna varılmıştır. Eşbütünleşme analizine göre; 1975-2018 dönemi için KBDTSH ve KBDGSYİH verilerinin uzun dönemde eş bütünleşik olduğu sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Sağlık harcamaları, ekonomik büyüme, GSYİH, nedensellik, eşbütünleşme