Peyzaj Değişimlerinin Peyzajların Korunması ve Planlanması Bağlamında Değerlendirilmesi: Sapanca Havzası Örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Peyzaj Mimarlığı Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Nazlı Yıldız Dönmez
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): NİLÜFER KART AKTAŞ
Özet:Kentsel alanlarda hızlı nüfus artışı ve kentleşme, sağlıksız gelişen kentsel alanların oluşmasına neden olmakta, dolayısıyla kişilerin doğaya olan ihtiyacı artmaktadır. Bununla birlikte, bu ihtiyaç, kentin yakın çevresindeki kırsal alanlara olan talebi arttırmakta ve bu kaynakların hızla kentleşmesine, bozulmasına ve tükenmesine yol açmaktadır. Orman alanları, tarım arazileri, su kaynakları gibi doğal kaynaklar, kentleşme etkisinden dolayı değişen ve tüketilen kaynakların başında gelmektedir. Çalışma alanı olarak seçilen Sapanca Göl Havzası ülkemiz için önemli bir içme suyu kaynağıdır. Havza son yıllarda ciddi bir yapılaşma tehdidi altındadır. Bu durumda havza sınırları içinde peyzajların fiziki değişimlerine ve ekosisteminde bozulmalara neden olmaktadır. Çalışmanın amacı, havza bütünündeki peyzajların fiziki değişimlerinin tespit edilerek havzanın korunması ve sürdürülebilirliği için peyzaj fonksiyon analizlerinin yapılması ve havza içinde değişimlerde önde gelen yerleşim ve tarım alanları için en uygun alan kullanımlarının belirlenmesiyle ülkemizde APS kapsamında havza bazında yapılan peyzaj planlama çalışmalarına altlık oluşturmaktır. Çalışma 3 aşamada gerçekleştirilmiştir. Birinci aşamada; alana yönelik kaynak ve envanter çalışması yapılmış ve CBS ortamında gerekli altlıklar oluşturulmuştur. İkinci aşamada peyzajların 2000-2018 yılı arası fiziki değişimlerinin belirlenmesi için hava ve uydu fotoğraflarından yararlanılarak manuel sayısallaştırma yapıldı kontrollü sınıflandırma ile 9 sınıf belirlenerek peyzajların fiziki değişimleri yapıldı. Havza bütünündeki peyzajın işleyişini ortaya koymak için doğal fonksiyon analizleri (geçirimlilik ve toprak koruma) ve peyzajın kültürel değerinin ortaya koyulması için kültürel peyzaj fonksiyon analizi yapılmıştır. Bu aşamanın son kısmında, yerleşim ve tarım alanlarının havza içindeki optimal alan kullanımlarının belirlenmesine yönelik uygunluk analizleri yapılmıştır. Üçüncü aşamada, Sapanca Göl Havzası Çevre Düzeni Planı ile peyzaj planlamaya altlık oluşturmak için hazırlanan haritalar karşılaştırılmış mevcut durum değerlendirmesi yapılmış, öneriler geliştirilmiştir. Sonuç olarak havzanın korunması ve sürdürülebilirliği amacıyla havzada fiziki planlara yön vermek ve planlara temel altlık oluşturmak için ekolojik temelli peyzaj planlarının oluşturulmasının önemi vurgulanmıştır.