Elektronik Atıklardan Kimyasal Yöntemlerle Değerli Metallerin Geri Kazanımı

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Mühendislik Fakültesi, Çevre Mühendisliği Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Pelin ONAY

Danışman: Serdar Aydın

Özet:

Teknolojinin günümüzde hızla gelişmesiyle elektrikli ve elektronik eşya çeşitliliği artmakta ve tüketicilere sunulan bu eşyaların faydalı kullanım ömürleri, cihazların özellik ve kapasitelerindeki hızlı değişimlere paralel olarak kısalmaktadır. Üreticiler tarafından piyasaya arz edilen elektrikli ve elektronik eşyaların hızlı artışı ile meydana gelen atık elektrikli ve elektronik eşyalar da bu oranda artmıştır. Artan atık elektrikli ve elektronik eşyaların içerdiği toksik metallerin çevreye ve insana zararlarını engellemek, içerisinde ihtiva ettikleri değerli metalleri elde edebilmek ve sürdürülebilirlik bir gelecek için bu atıkların geri kazanımı son derece önemlidir. Bu çalışmada atık elektrikli ve elektronik eşyalardan kimyasal yöntemlerle değerli metallerin geri kazanımı üzerinde durulmuş olup elektrikli ve elektronik eşyalar ile atık elektrikli ve elektronik eşyaların detaylı tanımı yapılarak çalışmaya başlanmıştır. Atık elektrikli ve elektronik eşyalar ile ilgili çeşitli ülkeler incelenmiş, çevreye ve canlı sağlığına etkisi irdelenmiştir. İhtiva ettiği değerli metaller ve üretim sürecinde ikincil hammadde olarak kullanılabilirliği araştırılan bu çalışma ile çeşitli atık elektrikli ve elektronik eşyaların önce fiziksel sökme ve ayrıştırma daha sonra değerli metal geri kazanımı için kimyasal işlemler uygulanarak bu atık elektrikli ve elektronik eşyaların içerisindeki değerli metal miktarları belirlenmiştir. Bu çalışma, atık elektrikli ve elektronik eşyaların geri kazanım işlemlerinin verimli bir şekilde gerçekleştirilmesinin çevre ve canlı sağlığına olumlu etkileri ile ekonomik olarak aslında bir atık değil hammadde olduğunu göstermiştir.