YOĞUN BAKIM HASTALARINDA ÜRİNER KATETERİZASYONA BAĞLI BASINÇ YARALANMASININ ÖNLENMESİNDE İKİ FARKLI UYGULAMA ETKİNLİĞİNİN İNCELENMESİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi, Hemşirelik Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SALİHA SERAN AKAY
Danışman: Yeliz Çulha
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırma, yoğun bakım hastalarında üriner kateter ile ilişkili basınç yaralanmalarının önlenmesinde iki farklı hemşirelik uygulamasının etkinliğini incelemek amacıyla randomize olmayan deneysel araştırma tipinde gerçekleştirildi. Araştırmanın evrenini İstanbul'da bulunan bir eğitim ve araştırma hastanesinin erişkin genel yoğun bakım ünitesinde bakım ve tedavi gören ve 24 saat içinde üriner kateter uygulanan hastalar, örneklemini ise, üriner kateterin deriye temasının süreli olarak değiştirildiği grupta 40 hasta ve üriner kateter ile deri arasına yumuşak destek materyalinin yerleştirildiği grupta 40 hasta olmak üzere toplam 80 hasta oluşturdu. Hastaların üriner kateter ile ilişkili basınç yaralanması gelişme durumları birbirinden bağımsız iki gözlemci tarafından değerlendirildi. Üriner kateterin deriye temasının süreli olarak değiştirildiği grupta, kateterin deri ile temas ettiği bölge iki saatte bir yer değiştirilerek hastalar beş gün boyunca izlendi. Üriner kateter ile deri arasına yumuşak destek materyalinin yerleştirildiği grupta ise üriner kateterin deri ile temas eden bölgesi yumuşak materyal ile desteklenerek beş gün boyunca izlendi. Araştırmanın verilerinin toplanmasında, Glasgow Koma Skalası, Braden Risk Değerlendirme Ölçeği, Üriner Kateter ile İlişkili Basınç Yaralanması Değerlendirme Formu, Basınç Yaralanması Evreleme ve İzlem Formu kullanıldı. Üriner kateterin deriye temasının süreli olarak değiştirildiği grupta yer alan hastalarda ilk üç gün %100,0'ünde üriner kateter ile ilişkili basınç yaralanması gelişmediği, 4.gün %5,0'inde, 5.gün ise %10,0'unda evre-1 basınç yaralanması geliştiği ve hastaların basınç yaralanması izlemi oranlarının zamana bağlı beş ölçümü arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunduğu saptandı (p=0,012). Üriner kateterin deriye temasının süreli olarak değiştirildiği grupta yer alan ve basınç yaralanması gelişen hastaların cinsiyet (p=0,042), beden kitle indeks ortalamaları ve yoğun bakım ünitesinde yatış nedenlerine göre basınç yaralanması gelişme durumları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu (p=0,015) saptandı. Sonuç olarak, üriner kateter ile deri arasına yumuşak destek materyali yerleştirilmesinin üriner kateter ile ilişkili basınç yaralanmalarının önlemesinde daha etkili olduğu belirlendi.