Yaşlı bireylere uygulanan ağız egzersizlerinin ağız sağlığı üzerine etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, HEMŞİRELİK ESASLARI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEDA SÜMER DALKIRAN
Danışman: FUNDA BÜYÜKYILMAZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Araştırma; yaşlı bireylere uygulanan ağız egzersizlerinin, ağız sağlığını iyileştirmede etkisini incelemek amacıyla yarı-deneysel çalışma olarak planlandı. Araştırmanın evrenini Kocaeli ilinde yaşayan yaşlı bireyler; örneklemini ise Kocaeli İli Derince İlçesi Yenikent Mahallesi'nde yaşayan ve kartopu örnekleme yöntemi ile seçilen 60 yaşlı birey oluşturdu. Ağız egzersizlerinin uygulanacağı deney grubuna; araştırmacı tarafından ZOOM Programı üzerinden çiğneme, tükürük ve yutma fonksiyonlarını destekleyen ağız egzersizleri hakkında 40 dakika süreli online eğitim verildi. Deney grubunda yer alan yaşlı bireylerin bu egzersizleri, her yemek öğününden önce günde 3 kez 25 dakika, haftada 7 gün süreyle, toplam 6 hafta uygulaması istendi. Ayrıca deney ve kontrol grubundaki yaşlı bireyler günde 2 kez kişisel ağız bakımlarını (diş fırçalama) gerçekleştirmeleri konusunda teşvik edildi. Ağız egzersizleri uygulamasına başlanmadan önce ve 6. hafta sonunda ağız sağlığı, ağız mukoz membran bütünlüğü ve ağız kuruluğu semptomları da ilgili ölçekler kullanılarak her iki grupta değerlendirildi. Ayrıca her iki grupta tükürük miktarları ve pH'ı araştırmacı tarafından araştırmaya başlamadan 1 gün önce, 3 hafta ve 6 hafta sonra ev ziyareti ile değerlendirildi. Çalışma kapsamındaki yaşlı bireylerin; yaş ortalamasının 74.28±5.19 yıl, %46,67'sinin kadın, % 53,33'ünün erkek, %58,33'ünün en az okuma-yazma bilme ve üzeri eğitim derecesine sahip olduğu, %58,33'ünün sigara kullanma alışkanlığının olduğu, %58,33'ünün alkol kullanma alışkanlığının bulunmadığı belirlendi. Bireysel özellikler açısından deney ve kontrol grupları arasında anlamlı farklılık görülmedi (p>0,05). Ağız sağlığını etkileyebilecek faktörlerden Mini Mental Testi ortalamasının "normal düzeyde" olduğu saptandı. Deney grubunda ağız egzersizleri sonrasında; ağız sağlığının "yüksek düzeyde", oral mukoza bütünlüğünün tam, kuruluğunun olmadığı-hafif düzey aralığında olduğu görüldü. Ayrıca deney grubunda tükürük miktarında artma olduğu görüldü (p<0,05). Bu sonuçlar doğrultusunda; yaşlı bireylerde düzenli olarak yapılan ağız egzersizlerinin ağız sağlığının üzerinde etkili olduğu belirlendi.