Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Mühendislik Fakültesi, Kimya Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İrem Baştaş
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Tülay Yıldız
Eş Danışman: Hatice Başpınar Küçük
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Ksantenlerin, özellikle de
benzoksantenlerin sentezi, son yıllarda biyolojik ve farmakolojik
özelliklerinin geniş olması nedeniyle çok dikkat çekici bir şekilde artmıştır.
Ksantenler, biyolojik olarak aktif oksijen içeren önemli heterosiklik
bileşiklerdir. Bu tür bileşiklerin anti-kanser başta olmak üzere antiviral,
antibakteriyel, antienflamatuar aktiviteleri gibi biyolojik ve farmakolojik
özellikleri bulunmaktadır. Dibenzoksanten türevlerinin sentezi için birçok
çalışma mevcuttur.
Bu tezde öncelikle önemli biyolojik
aktiviteleri bulunan ksanten bileşiklerinin yeni türevleri (substitue
9-arilksantenler), yeni bir sentez metodu geliştirilerek sentezlendi. Ksanten
türevlerini elde edebilmek için başlangıç olarak kullanılacak orijinal alken
bileşikleri 4 adımda uygun reaksiyonlar kullanılarak sentezlendi ve istenen
ksanten türevlerini elde edebilmek için sentezlenen başlangıç bileşikleri olan
uygun alken bileşiklerinin moleküliçi Friedel-Crafts alkilasyonu ile halka
kapanması reaksiyonu gerçekleştirildi. Bu yöntem uygun katalizör ve reaksiyon
şartlarının geliştirilmesi ile özgündür. Sonuçta bir alken bileşiği, ilk kez
aktive edilerek halka kapanması yoluyla ksanten sentezinde kullanıldı.
Geliştirilen yeni yöntem kullanılarak
11 adet orijinal yapılarda ve muhtemel biyolojik aktiviteye sahip substitue
9-arilksanten türevleri sentezlenmiştir.
Sentezlenen bileşiklerin yapıları
FT-IR, 1H-NMR, 13C-NMR ve GC/MS yardımıyla
aydınlatılmıştır.