DÜŞÜK SOSYOEKONOMİK DÜZEYLİ AİLELERDE ENGELLİ ÇOCUĞA SAHİP BABA OLMAK: YORUMLAYICI FENOMENOLOJİK BİR ANALİZ


Creative Commons License

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Sosyal Hizmet Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BURAK ACAR

Danışman: Ömer Miraç Yaman

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma ağır derecede engelli çocuğu olan ve düşük sosyoekonomik düzeye sahip erkeklerin tutumları, sorumlulukları, ihtiyaçları ve ilişkileri de dahil olmak üzere yaşam deneyimleri hakkında bilgi sağlamayı amaçlamaktadır. Araştırma, ekolojik sistem kuramı, aile sistemleri kuramı ve yorumlayıcı fenomenolojik analizin teorik zemininden (IPA) faydalanıldığı nitel araştırma yöntemine göre tasarlanmıştır. Belirlenen kriterlere sahip kırk iki (42) baba ile yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla derinlemesine ve yüz yüze görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler MAXQDA Analytics Pro 2022 nitel analiz programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Verilerin analizi sonucunda elde edilen bulgular dört (4) ana tema ve bu temalarla ilişkili on üç (13) alt tema altında sunulmuştur. Katılımcıların deneyimleri üzerinden ortaya çıkan babalığa ve çocuklarına dair tutumlar, engelli çocuk sahibi olduktan sonraki yaşamsal değişimler, duydukları ihtiyaç ve gereksinimler, arzular, geleceğe dair beklentiler ve babalık rolleri ve sorumluluklarındaki değişimler çok yönlü olarak incelenmiştir. Bu deneyim ve değişimler durağanlık değil akışkanlık, tek taraflılık değil karşılıklılık içermesi açısından ayrıca önemlidir. Bunun yanında iş (ekmek kazanıcı)- ev (bakım sorumluluğu)- xvii kendilik (özne olarak varlığı) ilişkisi arasında engelli çocuğa babalık yapma deneyimine olunan tanıklık ‘makbul’ babalık anlayışı yerine ‘makul’ babalık anlayışı çerçevesinde yeni tanımlamalara, yaklaşımlara ve hizmet modellerine ihtiyaç duyulduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak bu araştırmayla çevresi içerisinde baba’ yaklaşımı ile birlikte engelli çocuğa sahip olmanın deneyimini olabilecek en kapsamlı şekilde ortaya çıkarma fırsatı elde edilmiştir. Bu özgünlük daha sonra yapılacak odak çalışmalara rehberlik edici ve kolaylaştırıcı fırsatlar sunacağı düşünülmektedir.