Gebelerde İnternet ve Sosyal Medya Kullanımının Psikososyal Sağlık ile İlişkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi, Hemşirelik Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Yasemin Çavuş Solmaz
Danışman: İlkay Güngör Satılmış
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırma, gebelerde internet ve sosyal medya kullanımının psikososyal sağlık ile ilişkisini belirleme amacıyla tasarlanan tanımlayıcı, kesitsel, ilişki arayıcı bir araştırmadır. Çalışmaya Eylül 2020-Ekim 2020 tarihleri arasında internet forumları ya da sosyal medya aracılığı ile erişilebilen ve çalışmaya gönüllü olan 392 gebe katılmıştır. Verilerin toplanmasında Kişisel Bilgi Formu, Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği Yetişkin Formu (SMB-YF) ve Gebelikte Psikososyal Sağlığı Değerlendirme Ölçeği (GPSDÖ) kullanılmıştır. Tanımlayıcı istatistiksel metotlar ve nonparametrik testler kullanılarak çalışmanın verileri değerlendirilmiştir. Gebelerin yaş ortalaması 27,72±4,34 olup, çoğunluğu (%65,3) üniversite mezunudur. Kadınların %64,8'inin ilk gebeliğidir ve %47,4'ü son trimesterdedir. Sağlık kurumları haricinde bilgi alınan kaynakların başında %97,4 oranıyla internet gelmektedir. Katılımcıların hepsi internete girmek için cep telefonu kullanmakta ve %43,6'sı haftada 11-15 saat internette vakit geçirmektedir. Gebelikten önce internete girme amacı %80,9 oranında iletişim kurma iken, gebelikten sonra giriş amacı bilgi edinme olarak (%91,6) değişmiştir. Gebelikten sonra kadınların %94,9'u interneti bebek bakımı ile ilgili konuları araştırmak amacıyla kullanmıştır. Diğer araştırma konuları arasında %92,9 beslenme, %82,1 gebelikte yapılan testler, %73,5 doğuma hazırlık, %63,8 doğum sonrası yaşam ve 78,6 bebeğin gelişim süreci yer almaktadır. Katılımcıların %61'inde internetten araştırma nedeni konu hakkında yeterli bilgisinin bulunmamasıdır. Gebelerde SMBÖ-YF toplam puanı 48,32±13,46 (en düşük:20-en yüksek:100), GPSDÖ toplam puanı 2,10±0,50 (en düşük:1-en yüksek:5) bulunmuştur. Daha önce doğum yapmamış, internet kullanım süresi >11 yıl olan, 1 hafta içinde internette 21 saat üzeri vakit geçiren, sosyal ağ ve alışveriş için interneti kullanan gebelerde SMBÖ-YF puanları daha yüksektir. Sosyal Medya Bağımlılığı Yetişkin Formu ile Gebelikte Psikososyal Sağlığı Değerlendirme Ölçeği arasında pozitif yönde ve anlamlı bir istatistiksel ilişki saptanmıştır. Sonuç olarak katılımcıların gebelerin internet ve sosyal medyayı çoğunlukla bilgi edinme amacı ile kullandıkları, sosyal medya bağımlılığının orta seviyede olduğu ve psikososyal sağlık düzeylerinin kötü olduğu belirlenmiştir. Sosyal medya bağımlılığı yüksek olan gebelerin psikososyal sağlık düzeyi, sosyal medya bağımlılığı daha düşük olanlara göre daha iyidir. Sağlık personellerinin, gebelerin kanıta dayalı bilgileri içeren internet ve sosyal medya platformlarına erişimi konusunda danışmanlık yapması önerilir. Anahtar kelimeler: İnternet, Sosyal Medya, Gebelik, Psikososyal Sağlık