Radyasyon çalışanlarında gözyaşı fonksiyon testlerinin ve kornea endotel tabakası özelliklerinin radyasyon maruziyetiyle ilişkisinin değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÜLDENİZ USTA

Danışman: Osman Şevki Arslan

Özet:

Amaç: Radyasyon çalışanlarında gözyaşı fonksiyon testlerinin ve kornea endotel tabakası özeliklerinin radyasyon maruziyetiyle ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 132 radyasyon çalışanının 132 gözü ile 91 kontrol grubu kişinin 91 gözü dahil edildi. Çalışma sürelerine göre 10 yıldan az, 10-20 yıl arası ve 20 yıldan fazla olmak üzere üç gruba ayrıldı. OSDI anketini cevaplandırdıktan sonra hastalara sırasıyla gözyaşı ozmolarite, GKZ, oküler yüzey boyanma ölçümü, Schirmer I ve II testleri ile speküler mikroskopi çekimleri uygulandı. Bulgular: Kontrol grubunun OSDI skor ortalamaları, radyasyon çalışanı gruplardan anlamlı derecede düşük bulunmuştur (p<0,05). 10-20 yıl ve >20 yıl çalışan gruplarda Schirmer I ve II testi ortalamaları ile GKZ testi ortalamaları, kontrol ve <10 yıl çalışan gruba göre anlamlı derecede düşük bulunmuştur (p<0,05). Ozmolarite testi ortalamaları 10-20 yıl ve >20 yıl çalışan gruplarda, kontrol ve <10 yıl çalışan gruba göre anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<0,05). Üç radyasyon çalışanı grupta, kontrol grubuna göre Oxford skoru daha yüksek bulunmuştur. Kontrol grubunun endotel CD ortalamaları ve AVE değerleri, radyasyon çalışanlarından sırasıyla anlamlı derecede yüksek ve düşük bulunmuştur (p<0,05). Endotel CV, HEX, SKK, MIN değerleri arasında anlamlı farklılık gözlenmemiştir (p>0,05). >20 yıl çalışan grubunun MAX değerlerinin ortalaması; kontrol grubu, <10 yıl ve 10-20 yıl çalışan grupların ortalamalarından anlamlı derecede yüksek saptanmıştır (p<0,05). >20 yıl çalışan grubunun SD değerlerinin ortalaması; kontrol grubu ve 10-20 yıl çalışan gruplardan anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<0,05). Sonuç: Radyasyon çalışanlarında, düşük dozda kronik radyasyon maruziyetine bağlı kuru göz hastalığı bulgularına paralel gözyaşı fonksiyon testlerinde değişiklikler izlenmiştir. Ayrıca kornea endotel hücre dansitesinde azalma, ortalama ve maksimum endotel hücresi alanında artma gözlenmiştir.