Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Adli Tıp ve Adli Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Uğur Cebeci
Danışman: Ümit Naci Gündoğmuş
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
20. yüzyılın sonlarına doğru gelişmeye başlayan ve
günümüzde hemen hemen herkesin kullandığı internet hayatımızın bir parçası
haline gelmiştir. İnternetin anonimlik, erişim ve satın alınabilirlik gibi
özellikleri, özellikle çevrimiçi cinsel suçları kolaylaştırabilmektedir.
“Online Grooming”, bir yetişkin tarafından çevrimiçi iletişim platformlarının
sunduğu imkânların kullanılarak çocuğu hem fiziksel hem de çevrimiçi olarak
cinsel istismar eylemi gerçekleştirme yönünden ikna etme veya mağdur etme
süreçlerindeki stratejileri ifade etmektedir. Online grooming sürecinin
manipülatif bir süreç olduğu ve süreç esnasında birçok farklı stratejinin
kullanıldığı bildirilmektedir. Bu bağlamda çalışmanın amacı online grooming
sürecinde hangi çevrimiçi iletişim platformlarının kullanıldığının, faillerin
kullandığı stratejilerin neler olduğunun, çevrimiçi mesajların ve ifadelerin
içerik analizlerinin, faillerin ve mağdurların demografik özelliklerinin gün
yüzüne çıkarılmasıdır. Bu çalışmada nitel araştırma deseni kullanılmıştır.
Çalışmanın konusu ve deseninin gerektirmesi sebebiyle amaçlı örnekleme
kullanılmıştır. Bu bağlamda Bursa Adliyesi Mahkemelerinde 2010-2021 yılları
arasında yargılaması yapılmış ve tamamlanmış olan 52 dosya incelenmiştir.
Demografik bilgilerin analizinde sıklık ve yüzde sıklık dağılımları, Mann
Whitney U testi, mesajlar ve ifadelerin analizinde ise içerik analizi
kullanılmıştır. Mağdurlar ile çevrimiçi iletişim platformlarını kullanarak
iletişime geçen faillerin %51,9’unun instagram isimli sosyal medya platformunu
kullandığı görülmüştür. İçerik analizi sonucunda ise toplamda 28 kod ve 6 tema
oluşturulmuştur. Çalışmanın bulgularına göre online grooming faillerinin en çok
kullandığı stratejiler; “sahte kimlik oluşturma”, “tanışma”, “arkadaş olma”,
“sevgili olma”, “dalkavukluk”, “müstehcen fotoğraf isteme”, “müstehcen fotoğraf
gönderme”, “tekrar”, “ısrar” ve “şantaj” olmaktadır.