Güney Marmara Havzası'nda yayılı kirletici kaynakların belirlenmesi ve yönetim önerileri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MİRAÇ NUR CİNER
Danışman: HÜSEYİN KURTULUŞ ÖZCAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Güney Marmara Havzası, Türkiye'nin kuzeybatısında yer alan ve Marmara Bölgesi'nin önemli bir kısmını kapsayan stratejik bir bölgedir. Tarım, sanayi, turizm ve su kaynakları bakımından zengin olan bu bölge, Türkiye'nin sürdürülebilir kalkınma hedefleri doğrultusunda korunması ve yönetilmesi gereken kritik alanlardan biridir. Stratejik önemi nedeniyle, havza pek çok yayılı kirletici kaynağına maruz kalmaktadır. Bu sebeple, havzanın korunması ve sürdürülebilir yönetim stratejilerinin uygulanması büyük önem taşımaktadır. Bu tez çalışması, Güney Marmara Havzası'nda yayılı kirletici kaynaklarından alıcı ortamlara ulaşabilecek besin maddesi yüklerinin (Toplam Azot- TN ve Toplam Fosfor- TP) tahmin edilmesini ve böylelikle su kaynaklarına ulaşabilecek yayılı kirliliğin tespit edilerek önlenmesi için yönetim önerilerinin geliştirilmesini amaçlamaktadır. Bu bağlamda, Güney Marmara Havzası sınırları içerisindeki iller ve bu illerin havza sınırları içerisindeki alanları belirlenmiştir. Su ortamlarına ulaşabilecek TN ve TP yükleri belirlenirken; tarım alanları, hayvancılık faaliyetleri, orman alanları, çayır- mera alanları, kentsel yüzeysel akış, katı atık depolama alanlarından kaynaklanan sızıntı suyu ve atmosferik birikim verilerinden yararlanılmıştır. Çalışma sonucunda Güney Marmara Havzası'nın TN ve TP yayılım haritaları oluşturulmuştur. Ayrıca, havzadaki yüzey suyu kalite sınıfı, yayılı kirliliğin yoğun olarak görüldüğü seçilen akarsular vasıtasıyla Yerüstü Su Kalitesi Yönetmeliği'ne göre değerlendirilmiş ve su kalite parametrelerinin korelasyon matrisleri oluşturularak su kirliliği kaynakları tespit edilmeye çalışılmıştır.