Sosyal hizmet bakış açısıyla sosyal bir olgu olarak "kumalık"


Creative Commons License

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Sosyal Hizmet Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Aysel Ayhan

Danışman: Ömer Miraç Yaman

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırma, resmî nikâhlı evli bir erkekle dinî nikâh ile evlenmiş olan -toplumda geleneksel kullanılış biçimiyle- kuma kadınların aile ilişkilerine ve yaşadıkları psikososyal ve sosyoekonomik sorunlarına ilişkin bilgi edinmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Ayrıca bu çalışmada, sosyal hizmet mesleği ve bilimi bakış açısıyla kumalık olgusunun tartışılması hedeflenmiştir. Bu araştırmada, nitel araştırma yöntemi kullanılmış olup amaçlı örneklem ve kartopu örneklem türlerinden yararlanılmıştır. Bu doğrultuda, kişisel bilgi formu ve yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak İstanbul ilinde yaşayan 20 kuma kadın ile derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Görüşmeler, ses kayıt cihazı kullanılarak kayıt altına alınmıştır. Görüşme kayıtlarının çözümlenmesinin ardından katılımcı ifadeleri, fenomenolojik yaklaşımla betimsel analizleri yapılarak ana ve alt temalar olmak üzere kategorilere ayrılmıştır. Elde edilen veriler, sosyal hizmet bakış açısıyla değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda; erkeklerin erkek çocuk sahibi olma, statü ve saygınlıklarını artırma ve cinsel açıdan ataerkil istekleri gibi unsurların kumalığın nedenlerinden olduğu tespit edilmiştir. Kuma kadınların yetiştikleri ailelerin, ataerkil bir yapıya sahip olduğu ve aile içi şiddet, kumar ve alkol bağımlılığı, yoksulluk gibi sorunlar yaşadıkları ve bunların doğrudan veya dolaylı olarak eş seçimlerini etkilediği görülmüştür. Kuma olmaları sebebiyle aileleri ve sosyal çevreleri tarafından etiketlenen ve sosyal dışlanmaya maruz kalan kadınlar, evliliklerinde psikososyal, ekonomik ve hukuksal sorunlar yaşamaktadır. Bu sonuç bağlamında kadınlar ve çok kadınlı evlilik yaşayan aileler hakkında sosyal hizmet uygulamaları, eğitim ve yasal düzenlemeler ile ilgili çözüm önerileri sunulmuştur.