Çocukluk çağı örselenmelerindeki savunma mekanizmaları ve duygu düzenleme güçlüğünün borderline ve narsisistik kişilik örgütlenmeleri üzerindeki etkisinin incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Adli Tıp ve Adli Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Aykut Bora
Danışman: Zeynep Belma Gölge
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı; çocukluk çağında maruz kalınan fiziksel, cinsel ve duygusal kötüye kullanım ve ihmal yaşantılarının, borderline ve narsisistik kişilik örgütlenmeleri ile arasındaki ilişkinin incelenmesi ve bu ilişkide savunma mekanizmaları ile duygu düzenleme güçlüğünün etkili olup olmadığının araştırılmasıdır. Araştırmanın örneklemi, 349'u kadın, 181'i erkek olmak üzere 530 kişiden oluşmaktadır. Katılımcıların yaş ortalaması 32.11 yaş olup (SS: 10.01) yaş aralığı 18-65 yaştır. Çalışma kapsamında araştırmacılar tarafından hazırlanan Görüşme Formu, Çocukluk Çağı Örselenme Yaşantıları Ölçeği, Borderline Kişilik Envanteri, Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği, Narsistik Kişilik Envanteri ve Savunma Biçimleri Testi kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS_20 (Statistical Package for Social Sciences) istatistik programından yararlanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde Ki Kare Analizi testi, Independent Sample t testi, korelasyon, doğrusal ve hiyerarşik regresyon analizleri yapılmıştır. Yapılan istatistiksel analizlerde anlamlılık düzeyleri p<0.05, p<0.01, p<0.001 olarak incelenmiştir. Katılımcıların Borderline Kişilik Envanteri'nden aldıkları puanlar ile çocukluk çağı örselenme yaşantıları toplam puanı (r: .419), fiziksel kötüye kullanım (r: .397), cinsel kötüye kullanım (r: .276), duygusal kötüye kullanım ve ihmal (r: .377) alt ölçeklerinden aldıkları puanlar arasında orta düzeyde pozitif yönlü bir ilişki bulunmuştur. Katılımcıların Narsistik Kişilik Envanteri hak iddia etme alt ölçeğinden aldıkları puanlar ile çocukluk çağı örselenme yaşantıları toplam puanı (r: .185), fiziksel kötüye kullanım (r: .170) ve duygusal kötüye kullanım ve ihmal (r: .182) alt ölçeklerinden aldıkları puanlar arasında düşük düzeyde pozitif yönlü bir ilişki bulunurken cinsel kötüye kullanım ile arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Borderline kişilik örgütlenmesinin bağımlı değişken olduğu hiyerarşik regresyon analizinde birinci adımda çocukluk çağı örselenme yaşantıları modele dahil edilmiş ve açıklanan varysans oranı %18.7 olarak bulunmuştur. İkinci adımda duygu düzenleme güçlüğünün eklenmesi ile açıklanan varyans %34.5'e, immatür savunma mekanizmalarının eklenmesi ile de %39.7'ye yükselmiştir. Narsistik Kişilik Envanteri'nin hak iddia etme alt ölçeğinin bağımlı değişken olduğu hiyerarşik regresyon analizinde ise birinci adımda çocukluk çağı örselenme yaşantıları modele dahil edilmiş ve açıklanan varysans oranı %3.5 olarak bulunmuştur. İkinci adımda duygu düzenleme güçlüğünün eklenmesi ile açıklanan varyans %13.4, immatür savunma mekanizmalarının eklenmesi ile de %13.9'a yükselmiştir. Araştırma sonucunda çocukluk çağı örselenmelerinin borderline kişilik örgütlenmesi ile arasındaki ilişkide duygu düzenleme güçlüğü ve immatür savunma mekanizmalarının istatistiksel olarak anlamlı bir etkisinin ve açıklayacılığının olduğu anlaşılmıştır. Bu etki ve açıklayıcılığın narsistik kişilik örgütlenmesi ile arasındaki ilişkide oldukça zayıf olduğu görülmektedir.