BİLİNÇLİ-FARKINDALIK TEMELLİ STRES AZALTMA PROGRAMININ HEMŞİRELİK ÖĞRENCİLERİNİN STRES DÜZEYİ ve DUYGU DÜZENLEMESİNE ETKİSİ
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi, Hemşirelik Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Ece Alagöz
Danışman: Fatma Yasemin Kutlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırma, hemşirelik öğrencilerine uygulanan bilinçli farkındalık temelli stres azaltma programının algılanan stres düzeyi ve bilişsel duygu düzenleme stratejileri üzerine etkisini belirlemek amacıyla ön test, son test, izlemli randomize kontrollü olarak gerçekleştirildi. Çalışma verileri 22 girişim ve 23 kontrol olmak üzere 45 öğrenciden elde edildi. Veriler bireysel özellikler formu, Algılanan Stres Ölçeği, Bilişsel Duygu Düzenleme Ölçeği ile toplandı. Girişim grubuna online olarak haftada bir kez 8 hafta boyunca 60-90 dakika süren bilinçli farkındalık temelli stress azaltma programı uygulandı. Kontrol grubuna herhangi bir girişim uygulanmadı. Her iki gruba uygulama öncesinde, uygulama bitiminde, 1 ay ve 3 ay sonra testler tekrar uygulandı. Girişim ve kontrol grupları karşılaştırıldığında algılanan stres ölçeği ön test, son test, 1. ay ve 3. ay izlem puanları arasında anlamlı fark olduğu; Bilişsel Duygu Düzenleme Ölçeği "düşünceye odaklanma" ve "kendini suçlama" alt boyutlarınn girişim sonrası, 1. ay ve 3. ay izlem puanları karşılaştırıldığında girişim grubunun kontrol grubuna göre puanlarının daha düşük olduğu; Bilişsel Duygu Düzenleme Ölçeği "kabul etme", "pozitif tekrar gözden geçirme" ve "bakış açısına yerleştirme" alt boyutlarının girişim sonrası, 1. ay izlem puanları karşılaştırıldığında girişim grubunun kontrol grubuna göre puanlarının daha yüksek olduğu belirlendi. Girişim grubundan seçilen altı öğrenciye "Bilinçli Farkındalık Temelli Stress Azaltma Programının" olumlu, yönleri sorulduğunda % 33.3'ü programın stresle başetmelerine yardımcı olduğunu, %66.'sı an'da kalmayı sağladığını, %33.3'ü farkındalık düzeylerinin arttığını ifade etti. Sonuç olarak; bilinçli farkındalık temelli stres azaltma programı uygulanan öğrencilerin algıladıkları stres düzeyinde azalma olduğu ve kendini suçlama, kabul etme, düşünceye odaklanma, bakış açısına yerleştirme gibi olumlu duygu düzenleme stratejilerini kullanmaya başladıkları söylenebilir. Anahtar kelimeler: Bilinçli farkındalık, bilişsel duygu düzenleme, psikiyatri hemşireliği