İntranazal uygulanan oksitosin yüklü nanopartiküllerin pentilentetrazol-kindling epilepsi modeli üzerindeki etkilerinin hipokampüste incelenmesi
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Temel Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tez Danışmanı: Gözde Erkanlı Şentürk
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Desteklendiği Program: Diğer
Özet:Hipokampüsle ilişkili olan temporal lob epilepsisi (TLE) nöbetlerle karakterizedir. Ayrıca bellekle ilişkili bilişsel sorunlar bu hastalıkla beraber görünen diğer önemli sorunlardandır. TLE'nin araştırılmasında kullanılan modellerden biri kemirgenler üzerinde uygulanan pentilentetrazol (PTZ)-kindling modelidir. PTZ-kindling modelinde hipokampüs histopatolojisi, nörogenezde azalma ve kısa süreli hafıza sorunları gibi bulgular insan TLE'sine benzerlik göstermektedir. Oksitosin (OT) hormonunun dışarıdan uygulanmasının beyin ve ilişkili patofizyolojilere olan etkisinin araştırılması son yıllarda ivme kazanmış olsa da epilepsi ilişkili çalışmalar oldukça sınırlıdır. OT uygulamasında invaziv olmayan ve beyne verimli geçişin sağlandığı yöntemler araştırıldığında intranazal (IN) yolun ve OT yüklü nanopartiküllerin (OT&NP'lerin) kullanılarak bu hedefte kullanılması öne çıkan yöntemlerdendir. Çalışmamızda sıçanlara IN olarak kronik uygulanan OT ve OT&NP'lerin PTZ ilişkili hipokampüs hasarına olan etkileri araştırıldı. Deney grupları kontrol, kontrol+OT, kontrol+OT&NP, PTZ-kindling, PTZ-kindling+OT ve PTZ-kindling+OT&NP olarak kurgulandı. 48 saatte bir uygulanan IN tedavi (salin/OT/OT&NP) sonrası PTZ enjeksiyonunun gruplarda gösterdiği nöbet şiddeti ve latansı kıyaslandı. Kindling oluştuktan sonra Y-labirentinde kısa süreli mekansal bellek değerlendirme testi (KSBDT) yapıldı. Ayrıca hipokampüslerin histopatolojisi, nörogenez ve apoptoz oranları histolojik yöntemlerle gösterildi. Serumda oksidatif stres göstergesi olan TAS/TOS, OSİ seviyesi ELISA ile bakıldı. Çalışma bulguları OT ve OT&NP'lerin nöbet şiddeti ve latansına karşı olumlu etkileri olduğunu gösterdi. Ayrıca PTZ-kindling&OT ve PTZ-kindling+OT&NP gruplarında KSBDT ilişkili bazı davranışlarda iyileşme gözlemlenirken, hipokampüsteki nöronların hasardan korunduğu görüldü. Ancak OT&NP'nin OT'ye göre daha olumlu sonuçlar verdiği anlaşıldı. Nörogenez artışı ve apoptoz azalma oranlarında ise yalnızca OT&NP uygulanan grupta istatistiksel olarak anlamlılık bulundu. Bulgularımız literatüre kıyasla düşük miktarda ancak kronik olarak uyguladığımız OT&NP'lerin PTZ-kindling sıçanlar üzerinde hipokampüsü hasardan koruduğu, nörogenezi arttırdığı ve apoptozu azaltarak kısa süreli bellek üzerinde olumlu etkiler sağlayabileceğini göstermektedir.