FİBRİLER ALFA-SİNÜKLEİNİN HÜCRE İÇİ TAŞINIM VE HÜCRE DIŞINA SALINIMINDA ŞAPERONLARIN ROLÜNÜN NÖRONA FARKLILAŞTIRILMIŞ HÜCRELERDE ARAŞTIRILMASI
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye
Tez Danışmanı: Duygu Gezen Ak
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Parkinson Hastalığı, klinik olarak belirli hareket bozukluklarıyla ve patolojik olarak hücre içinde Lewy Cisimleri ile karakterize edilen nörodejeneratif bir hastalıktır. Hastalık, beyinde zamanla daha çok bölgeyi etkiler ve buna bağlı olarak yeni semptomlar ortaya çıkar. Postmortem patolojik incelemeler, sporadik vakalardaki ilerleme sürecinin belirli bir düzenle ve hücreler arası bağlantıları takip edecek şekilde gerçekleştiğini ortaya koymuştur. İlerleyen yıllarda, bu ilerleme sürecinin prion-benzeri özellikler sergileyen fibriler alfa-Sinüklein (f-aSyn)’den kaynaklanabileceği ileri sürülmüş ve takibinde yapılan pek çok çalışma ile bu görüş desteklenmiştir. F-aSyn, nöronal uzantılarda kinezin motor proteini ile aktif olarak taşınarak bir hücreden diğerine ve beyinde bölgeden bölgeye yayılabilmektedir. Kinezin-1, farklı adaptörler kullanarak kargolarına bağlanmaktadır ve f-aSyn’nin de bir adaptör aracılığıyla bağlayarak taşınmasını sağlayabilir. Şaperonlar, kinezin-1 ile sitoplazmik proteinler arasında adaptör olabildikleri ve f-aSyn ile bağlanabildikleri için bu çalışma kapsamında adaptör olabilecekleri değerlendirilmiştir. Ayrıca, f-aSyn’in hücresel stress ve şaperonların ekspresyonu üzerindeki etkileri de çalışmaya alınmıştır. Bu doğrultuda, nörona farklılaştırılan hücrelere 1µM f-aSyn uygulaması gerçekleştirilerek, sırasıyla, konfokal mikroskobuyla f-aSyn’nin hangi zaman aralığında hücre içine girdiği, total protein izolasyonu ardından immün blotlamayla şaperonların ekspresyonlarına etkisi, immün çöktürme ve immün blotlamayla şaperonların f-aSyn’nin taşınımı ve florometrik ölçümlerle hücre dışına salınımındaki rolleri araştırıldı. Elde ettiğimiz bulgulara göre, f aSyn hücre içine girdiği ilk 12 saatte hücresel stres seviyesini ve şaperonların çoğunun hücre içi seviyelerini düşürmüş veya baskılamıştır. Ayrıca, Hsp40’ın f-aSyn’ye bağlanarak taşınımı sırasında ona refakat ettiğine yönelik bulgular elde edilmiştir. Bu çalışma, f-aSyn’nin şaperonları baskılayarak hücresel müdahalelerden kurtulmak için zaman kazandığını ve şaperonları refakatçı olarak yanına alabildiğini sistemli bir şekilde inceleyen ilk çalışmadır.