Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Odyoloji Bölümü, Türkiye
Tez Danışmanı: Eyyup Kara
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Domelar işitme cihazı uygulamalarında hızlı uygulanabilirliği, kulak
izi gerektirmemesi, konforlu duyum sağlaması gibi nedenlerle tercih edilmektedir.
Farklı çeşit domeların, akustik karakterleri bilinse de gürültüde konuşmayı
anlama ve lokalizasyon gibi becerilere etkisi hakkında bilgiler sınırlıdır. Bu
çalışmanın amacı farklı dome çeşitlerinin gürültüde konuşmayı anlama ve
lokalizasyon becerileri üzerine etkilerini belirlemektir.
Çalışmaya 35-59 yaş aralığında (51,68 ±7,04) 22 katılımcı (10 kadın, 12 erkek) dahil
edilmiştir. İşitme cihazı deneyimi olmayan bilateral hafif/orta derecede sensörinöral işitme kayıplı
bireylerin cihaz ayarları REM ile open, power ve çift ventli dome için ayrı
ayrı yapılmıştır. Gürültüde konuşmayı anlama becerileri değerlendirilirken
HINT kullanılarak her dome için test tekrarlanmıştır. Lokalizasyon becerisi
değerlendirilirken 45⁰
açıyla yerleştirilmiş 8 hoparlör kullanılmış ve bir konuşma uyaranı sunulmuştur.
Her hoparlörden, 2 farklı kayıt alınmış % doğru skorları hesaplanmıştır. İstatistiksel
anlamlılık değeri p<0,05 kabul edilmiştir.
Üç dome için HINT sessiz ve gürültülü koşulları arasında anlamlı
farklılık gözlenmemiştir (p>0,05). HINT gürültülü koşulları her dome için
ayrı ayrı değerlendirildiğinde; open ve power dome için Gsol-Gsağ, Gsol-Gön
koşulları arasında anlamlı farklılık gözlenmiştir (p<0,001). Çift ventli
dome için Gsol-Gön, Gsağ-Gön koşulları arasında anlamlı farklılık gözlenmiştir
(p<0,001). Lokalizasyon testi sonuçlarında 8 farklı açının her biri için
domelar karşılaştırılmış ve anlamlı farklılık görülmemiştir (p> 0,05).
Açısal yön üstünlüğü her dome için
karşılaştırıldığında; open dome 135⁰-90⁰ arasında, çift ventli
dome 135⁰-90⁰, 270⁰-135⁰, 315⁰-270⁰
arasında, power dome 90⁰-45⁰, 270⁰-45⁰, 135⁰-90⁰, 270⁰-135⁰ arasında anlamlı
farklılık göstermiştir (p<0,002).
Bu çalışma domeların, gürültü ve uyaranın farklı yönlerden geldiğinde
farklı cevaplar oluşturduğunu göstermiştir. Gürültüde konuşma algısında, open
ve power dome benzer sonuç vermişken çift ventli domeun farklılığı dikkat
çekmiştir. Lokalizasyonda open dome, yönsel açıdan en şeffaf davranmışken onu sırasıyla çift ventli dome ve power dome
takip etmiştir. En konforlu ve uygun dome seçiminin cihaz kullanımını
arttıracağı düşünülmektedir.