Kemoterapi tedavisi gören hastaların koku ve tat değişikliklerinin beslenme ve yaşam kalitesi üzerine olan etkisinin incelenmesi


Araştırmacı Suat GEZALAN

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Üsküdar Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Bölümü, Türkiye

Tez Danışmanı: Doç. Dr. Sebahat Ateş

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Desteklendiği Program: Diğer

Özet:

Araştırma, kemoterapi tedavisi gören bireylerin koku ve tat değişikliklerinin,

beslenme ve yaşam kalitesi üzerindeki etkisinin incelenmesi amacıyla tanımlayıcı ve

kesitsel türde bir çalışma olarak yapıldı.Araştırmanın evrenini İstanbul Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu Şehir Hastanesi Tıbbi

Onkoloji kliniğinde tedavi gören hastalar örneklemini ise 18 yaş üstünde olan, en az üç

kür kemoterapi tedavisi almış ve tat/koku bozukluğuna yol açan ilaçlardan herhangi birini

almış olan hastalar oluşturdu. Araştırma verileri “Genel Bilgi Formu”, “Tat ve Koku

Disfonksiyon Ölçeği”, “Mini Nutrisyonel Değerlendirme Ölçeği” ve “Fonksiyonel

Yaşam Kalitesi Değerlendirme Ölçeği” ile toplandı.Araştırmada elde edilen veriler SPSS paket programı kullanılarak analiz edildi.

Veriler normal dağılım özelliği göstermediği için non-parametrik testler kullanıldı.

Verilerin analizinde iki grubun karşılaştırılması için “Mann Whitney U Testi”, üç grubun

karşılaştırılmasında “Kruskal-Wallis H Testi” uygulandı. Bağımsız değişkenin, bağımlı

değişken üzerindeki etkisini araştırmak için regresyon analizi uygulandı.Tat ve Koku Disfonksiyon ölçeği genel puanı normal nutrisyonlu hastalarda,

malnutrisyonlu hastalara göre daha düşük bulunurken tat alt boyutundan alınan puanın

malnütrisyon riski olan hastalarda malnutrisyonlu hastalara göre daha düşük olduğu

saptandı. Tat ve Koku Disfonksiyon ölçeği genel puanı, tat ve koku alt boyut puanları

ağızda kuruluk yaşayanlarda yaşamayanlara göre daha yüksek bulundu. Tat ve Koku

Disfonksiyon ölçeği genel puan ve tat alt boyut puanı iştahta azalma yaşayanlarda,

yaşamayanlara göre daha yüksek olduğu saptandı. Tat ve Koku Disfonksiyon ölçeği genel

puanındaki bir birimlik artış mini nutrisyonel değerlendirme ölçeği genel puanında 0,362

birim azalmaya neden olduğu saptanmıştır. Tat ve Koku Disfonksiyon ölçeği genel puanı

ile fonksiyonel yaşam kalitesi değerlendirme ölçeği genel puanı arasında ilişki

bulunmamıştır