Adalet ilkesi açısından Türkiye'de sağlıkta dönüşüm programı'nın tıp etiği çerçevesinde değerlendirilmesi
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Temel Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tez Danışmanı: Prof. Dr. Hatun Hanzade Doğan
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Hali hazırda uygulama sahası bulan Sağlıkta Dönüşüm Programı, tıpta adalet ilkesi açısından 2003-2013 verileri göz önüne alınarak incelenmiştir. Çalışmamız ülkedeki tüm bireyleri etkileyen sağlık politikalarının bir etik çerçeveye sahip olması gerektiği vurgusu ön kabulünden hareket etmiştir. Tıpta adalet ilkesi altında sayılan; ihtiyaç, eşitlik, faydacılık ve hakkaniyet ilkelerine göre, dönem başında ve sonunda; hizmet sunumu, finansman, harcama ve sağlık göstergelerinin analizi yapılmıştır. Bahsi geçen adalet ilkesinin altilkeleri çerçevesinde programın başarılı olduğunu söylemek mümkündür. Programın temel felsefesini oluşturan hakkaniyet ilkesiyle göstergelerin genel olarak uyum içinde olduğunu, özellikle ihtiyaç ilkesi çerçevesinde bazı etik tartışma alanlarının oluştuğu ifade edilebilir. Sağlıkta Dönüşüm Programı'nın sosyal adalet yaklaşımı ile de uyumlu olduğu tespit edilmiştir. Bu bağlamda 1961 Anayasası ile ileri sürülen sosyalizasyon söyleminin bu dönemde gerçekleştirilme yönünde olduğu görülür. Program, genel olarak adalet ilkeleri ile uyumlu bir yerde durmasına karşın, birçok etik problemin tartışmasından kaçınarak doğrudan uygulama safhasına geçtiğini de görmekteyiz. Sonuç olarak adalet veya herhangi etik bir ilke etrafında politikaların tartışılması ve belirlenmesi uygulamada doğru ile yanlış arasındaki çizgileri belirlemeye daha çok yardımcı olacağı açıktır.