Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Sosyoloji Bölümü, Türkiye
Tez Danışmanı: Murat Şentürk
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Bu araştırmanın konusu, ulusötesi yaşlanmayı sosyolojik perspektifle ele almaktadır. Ulusötesi yaşlanmayı inceleyen mevcut literatürde sağlık ve emeklilik konuları ön plana çıkmaktadır. Bu araştırma ise 50 yaş ve üzeri nüfusun sosyal sermayesini yerli- göçmen ayrımı ile değerlendirmekte ve bunu yaparken sivil katılımlarına odaklanmaktadır. Kuramsal olarak sivil katılımın sosyal güven, genelleştirilmiş mütekabiliyet algısı ve yaşam kalitesi üzerinde olumlu etkisinin olması beklenmiştir. Araştırmanın iki önermesi vardır. İlki, sosyodemografik farklılıkların sivil katılım tecrübesinde etkili olduğu; ikincisi, sosyodemografik farklılıkların sivil katılımdan sağlanan sosyal kaynaklardan (sosyal güven, genelleştirilmiş mütekabiliyet algısı ve yaşam kalitesi) faydalanma tecrübesini etkilediği şeklindedir. Nicel veri kaynağı olarak Avrupa Sağlık, Yaşlanma ve Emeklilik Araştırması (Survey of Health, Ageing and Retirement in Europe) kullanılmıştır. Örneklemde 9 ülkeden 30067 kişi vardır. Hiyerarşik çoklu regresyon, homojen varyansa dayanıklı regresyon ve Poisson regresyon modelleri ile çoklu analizler yürütülmüştür. Sonuçlara göre göçmenlerin ekonomik durumu, eğitim seviyeleri yerlilerden daha yüksek olmasına rağmen, yerlilerden daha kötüdür. Sosyal sermayelerine gelindiğinde, nesil farkı olmaksızın göçmenlerin sosyal güveninin yerlilerden daha düşük olduğu görülmektedir. Sivil katılım, genelleştirilmiş mütekabiliyet algısı ve yaşam kalitesinde ise göçmenler arasında nesle dayalı farklılıklar vardır. Birinci nesil göçmenler tümünde yerlilerin gerisine düşmekteyken; ikinci nesil, yerlilerle benzerdir. İki neslin ulusötesi yaşlanma tecrübesindeki farklılık bu araştırmanın ulaştığı önemli sonuçlardan biridir. Son olarak, sivil katılım çeşitliliğindeki artışın sosyal güveni, genelleştirilmiş mütekabiliyet algısını ve yaşam kalitesini olumlu etkilediği görülmüştür.