Antimikrobiyal peptitlerin rekombinant olarak sentezi ve nanotaşıyıcı sistem enkapsülasyonu ile yara iyileştirme özelliklerinin incelenmesi
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Hamidiye Sağlık Bilimleri, Biyoteknoloji, Türkiye
Tez Danışmanı: Fırat Barış Barlas
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Amaç: Antimikrobiyal peptitler (AMP’ler), kısa yapılı, pozitif yüklü biyomoleküller olup antibiyotik direncine karşı alternatif ajanlar olarak önem kazanmaktadır. Bu çalışmada, Myxinidin peptidinin yeşil floresan protein (GFP) etiketi ile rekombinant olarak üretimi gerçekleştirilmiş ve UiO66-NH₂ MOF yapısı ile niozom yapıları aracılığıyla enkapsülasyonu sağlanmıştır. Sistemlerin karakterizasyonları yapılmış, antimikrobiyal etkileri, sitotoksisite profili ve yara iyileştirici potansiyelleri karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Yöntem: His-tag, sfGFP ve TEV kesim bölgesi içeren GFP-Myx dizisi, pET28(a) vektörüne klonlanarak E. coli Rosetta (DE3) hücrelerinde ekspresse edilmiştir. Ni-NTA afinite kromatografisi ile saflaştırılan protein, SDS-PAGE analiziyle doğrulanmıştır. UiO66-NH₂, 2-aminotereftalik asit ile sentezlenmiş, GFP-Myx ise EDC/NHS kimyasal bağlama yöntemiyle MOF ve niozom sistemlerine yüklenmiştir. Nanotaşıyıcı sistemler DLS, FTIR ve TEM teknikleriyle karakterize edilmiştir. L929 hücreleriyle yapılan MTT ve scratch assay testleriyle biyouyumluluk ve yara iyileşme potansiyeli incelenmiş, hücre içi dağılım floresan mikroskop ile görselleştirilmiştir. Bulgular: GFP-Myx peptidi hem UiO66-NH₂ MOF yapısına hem de niozom yapısına başarıyla enkapsüle edilmiştir. MOF ve niozom sistemleriyle birlikte kullanılan GFP-Myx, E. coli ve S. aureus suşları üzerinde anlamlı antimikrobiyal etki göstermiştir. Enkapsülasyon sonrası sitotoksisite gözlenmemiş, hücre canlılığı artmıştır. Özellikle MOF-GFP-Myx ve Niozom-GFP-Myx gruplarında fibroblast göçü artmış, yara kapanma süreci hızlanmıştır. Sonuç: GFP etiketi sayesinde hücre içinde izlenebilirlik kazanmış rekombinant olarak üretilen Myxinidin antimikrobiyal peptidi, hem MOF hem de niozom yapılarıyla yüksek verimle enkapsüle edilmiştir. Enkapsülasyon yapılan bu sistemler biyouyumlu, etkili ve hedefe yönelik taşınım sağlayarak biyolojik etkinliği artırmıştır. Bu sonuçlar, AMP'lerin nanoteknolojik sistemlerle entegrasyonunun yara iyileşmesi ve enfeksiyon xvii kontrolü gibi biyomedikal alanlarda yenilikçi tedavi yaklaşımlarına kapı aralayabileceğini göstermektedir.