İnşaat İş Güvenliğinde Gerçek Zamanlı İzleme ve Erken Uyarı Sistemleri


Arş. Gör. TUĞÇE ALTINKAYNAK AKINCI

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İnşaat Mühendisliği Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye

Tez Danışmanı: Dr. Öğr. Üyesi Ömer Giran

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Desteklendiği Program: Bu tezi destekleyen bir program bulunmamaktadır

Özet:

İnşaat sektörü, uluslararası ve ulusal iş güvenliği istatistiklerine göre en yüksek kaza oranına sahip sektörlerden biridir. İnşaat güvenliği denetimi genellikle iş güvenliği uzmanları tarafından yapılır. İş güvenliği uzmanlarının görevleri; şantiye ortamını, ekipmanları, uygulamaları ilgili mevzuattaki standartlara uygun olup olmadığını incelenmesi, şantiyedeki iş kazası oluşturabilecek tehlikelerin belirlenmesi, iş kazası sebeplerinin tespit edilmesi, tehlikeli durumlara karşı alınabilecek önlemlerin belirlenmesi, çalışanlara iş sağlığı ve güvenliği eğitiminin verilmesidir. İş güvenliği uzmanları tüm bu gözlem ve denetimleri manuel olarak gerçekleştirirler. Potansiyel sağlık ve güvenlik riski taşıyan tüm olayları sürekli olarak izlemek ve belirlemek çok zordur. Şantiye ortamının ve işçilerin otomatik olarak izlenmesi iş güvenliği uzmanından kaynaklanabilecek dalgınlık, yanlış karar verme gibi olumsuz etkileri ortadan kaldırır.

Gerçek zamanlı izleme ve erken uyarı sistemleri birçok farklı sektörde kullanılmaktadır. Özellikle deprem, toprak kayması, sel, gibi ani gelişen doğal afetlerde riskli bölgelerin gerçek zamanlı olarak izlenip ani değişimlerde çevreye o anda uyarı vermesi gerekmektedir. Literatürde inşaat sektöründe iş güvenliğinin sağlanması amacıyla farklı gerçek zamanlı izleme ve erken uyarı sistemleri ile ilgili çalışmalar mevcuttur. İzleme ve erken uyarı sistemleri, çeşitli cihazlar ve yöntemler içerebilir, farklı türde ortamlara ve faaliyetlere uygulanabilir ve iş güvenliği denetiminin ihtiyaçlarını karşılar.

Gerçekleştirilen tez çalışması kapsamında inşaat iş güvenliğinde gerçek zamanlı izleme ve erken uyarı sistemleri konusunda literatür taraması yapılmıştır. Anlamlı sonuçlar elde edebilmek için araştırmaya dahil edilen çalışmaların meta analizi yapılmış ve bibliyometrik analiz programı VosViewer ile ilişkiler haritayla gösterilmiştir. Sonuçlarda bu sistemin katkıları ve uygulama kısıtları verilmiştir. İnşaat iş güvenliğinde izleme ve uyarı sistemi için seçilen cihazların sayısı ve türü, iletişim protokollerinin seçimi, uyarı sinyallerinin çeşidi gibi birçok etken proje başında seçilip planlanmalıdır. Saha koşullarına uygun, önceden planlanmış bir gerçek zamanlı izleme ve erken uyarı sistemi inşaat iş güvenliği açısından manuel denetimlere göre daha güçlü olduğu sonucuna varılmıştır.