Orman Yollarının Projelendirilmesinde Kazı-Dolgu Hesaplama Metotlarının Analizi


Arş. Gör. HAKAN TOPATAN

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Orman Fakültesi, Orman Mühendisliği, Türkiye

Tez Danışmanı: Tolga Öztürk

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Yol planlaması ve inşaatı zaman alıcı, çok değişkenli ve karmaşık bir süreçtir. Bu süreçteki en önemli aşamalardan biri, toprak işlerinin tahmin edilmesidir. Hafriyat tahmininin doğruluğu mühendislik çalışmalarının tüm yönlerinde önemli bir yere sahiptir. Özellikle dağlık arazilerde inşa edilen düşük hacimli orman yolları projelerinde en büyük maliyet bileşenini temsil eder.

Bu çalışmada,  orman yollarında kazı-dolgu hacimlerinin tahmininde kullanılan geleneksel yöntemlerle hesaplanan hacimler ile bilgisayar destekli olarak hesaplanan hacimlerin karşılaştırılması amaçlanmıştır. Çalışma alanı olarak İÜC Orman Fakültesi Araştırma ve Uygulama Ormanı’nda bulunan bir orman yolunun 420 m’lik bölümü seçilmiştir. Hacim hesaplarında geleneksel yöntemlerden, Ortalama Alan yöntemi, Prizmatik yöntem, Basitleştirilmiş Uygulanabilir Uzunluklar yöntemi ve Pappus teoremi kullanılmıştır. Aynı çalışma alanında Autodesk Civil 3D yazılımında kazı-dolgu hacimleri hesaplanarak, kontrol değerleri belirlenmiş ve geleneksel hacim yöntemleriyle hesaplanan hacimler ile karşılaştırılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre orman yolları çalışmalarında belirlenen enkesit ölçüleri standartlarına uymanın önemli olduğu, hacim hesaplarında sadece enkesit aralıklarına dikkat etmenin yetersiz olduğu tespit edilmiştir. Bilgisayar destekli hacim hesaplamalarında, yolun yatay, düşey geometrisini dikkate alan ve 5 m aralıklı enkesitlerin yeterli olduğu tespit edilmiştir.