HAYAT AĞACI TEMALI ÇİNİ PANO

Pek çok kültür, inanış ve düşünce sisteminde yer alan “Hayat Ağacı” yaratılış ile bağlantılıdır. Ağaçlara yüklenilen anlamların özünde insanlara sağlamış olduğu yararlar vardır ve budan dolayıdır ki bu anlamların, sanata yansımaları da  kaçınılmaz olmuştur. Günlük kullanım eşyasından, mimari bezemelere kadar, çeşitli  kültürlerde “Kutsal Ağaç”, “Kozmik Ağaç”, “Dünya Ağacı” vb. adlar altında  karşımıza çıkan “Hayat Ağacı” motifi birçok sembolik anlamlar içermektedir.  Cennete ulaşma isteği, yer - gök, bereket - bolluk, yaşam - ölüm gibi kavramların  yanı sıra evren - yaşam arasındaki tüm bağlantıları da simgeleyen bir motif olmuştur. Eski Türk Şaman geleneklerine göre dünyanın merkezini belirleyen, yaşamı, ölümü,  hayatın sürekli yenilenmesini ve verimliliğini simgeleyen, insanla yaşam arasındaki  ilişkiyi gösteren ve bu dünyadan cennete geçişte merdiven olarak nitelendirilen efsanevi ağaç olarak da tanımlanmıştır. Türkler, Orta Asya’da uyguladıkları süsleme sanatlarını Anadolu’da özellikle  mimari eserlerde taşa ve çiniye uygulamışlardır. Taş eserlerde ve çini bezemelerde  çok gördüğümüz “Hayat Ağacı” motifi ve onu destekleyen evcil ve vahşi hayvan figürleri, efsanevi ve mitolojik hayvan figürleri, bitkisel motifler ile zengin bir  kompiozisyon oluşturmuşlardır. Anadolu Selçuklu Dönemi çinilerinde ve mimari taş  eserlerinde kullanılmış olan “Hayat Ağacı” motifinden yola çıkarak, diğer sanat  disiplinlerindeki örnekleri de incelenerek, kaynaklar araştırılmış, tema ve sembol  çözümlemesi yapılmıştır. Yapılan araştırmalardan yola çıkarak özgün bir çini pano  deseni tasarlanmış ve sıraltı tekniğinde uygulanmıştır. Hayat Ağacı Temalı Çini Pano  tasarımı eser çalışma metni ile sonuçlandırılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Anadolu Selçuklu Dönemi, Çini, Hayat Ağacı, Çift Başlı