Öğretmenlerı̇n mülteci çocukların kültürlenme süreçlerı̇ne ilişkin algıları


Creative Commons License

Bozdağ F.

12. Uluslararası Sosyal Beşeri ve Eğitim Bilimleri Kongresi, İstanbul, Turkey, 19 - 20 March 2022, pp.141-148

  • Publication Type: Conference Paper / Full Text
  • City: İstanbul
  • Country: Turkey
  • Page Numbers: pp.141-148

Abstract

Mülteci çocuklar, savaşın yol açtığı travma ve yerleştikleri ülkede maruz kaldıkları kültürel so- runlar nedeniyle çok ciddi zorluklar deneyimlemektedir. Kültürel uyum sürecinde bazı çocuklar, diğerlerine göre daha sağlıklı bir gelişim sergilemektedir. Mülteci çocukların kültürel uyum süreçle- rinde, yaşam deneyimleri ve bireysel çabaları etkili olabildiği gibi yerleştikleri toplumdaki bireylerin tutum ve algıları da belirleyici olabilmektedir. Bu araştırmada mülteci çocukların kültürel uyum süreçleri, öğrenim gördükleri okuldaki öğretmenlerinin algıları çerçevesinde ele alınmıştır. Çalışma nitel araştırma desenlerinden fenomenolojik desenle yürütülmüştür. Çalışma grubu, ölçüt örnekleme tekniği kullanılarak belirlenmiştir. Bu doğrultuda 16 öğretmenden kişisel bilgi formu ve görüşme formu aracılığıyla veri toplanmıştır. Elde edilen veriler, tematik analiz tekniğiyle analiz edilmiştir. Analizler sonucunda öğretmenlerin, mülteci çocukların kültürlenme süreçlerinde bireysel, ailevi, okula ilişkin, topluluğa ilişkin ve topluma ilişkin faktörlerin belirleyici olduğunu düşündükleri ortaya konmuştur. Mülteci çocukların maruz kaldıkları dilsel engeller, yaşadıkları şaşkınlık, çekingenlik ve suskunluk durumları; ailenin bilinçli olması, olumlu ve olumsuz tutumu, ekonomik sorunlar; okulda öğretmen ve öğrencilerin olumlu ve olumsuz tutumları, eğitim sistemi; gettolaşma, dışlanma ve ayrıştırılma; toplumsal benzerlik ve farklılıklar, ortak inanç gibi faktörlerin mülteci çocukların kültürel uyum süreçlerine yön verdiği belirlenmiştir. Öğretmenler, mülteci çocukların kültürel uyum süreç- lerini genel olarak ayrışma, bütünleşme, asimilasyon ve marjinalleşme kategorilerinde değerlendirmekte ve her kategoriye ilişkin farklı durumlardan söz etmektedir. Mülteci çocuklar için en sağlıklı stratejinin bütünleşme stratejisi olduğunu savunmaktadır. Sonuçlar, mülteci çocukların kültürel uyum süreçlerinde dikkate alınması gereken önemli noktaları ön plana çıkarmaktadır.