Sürdürülebilir Şehirler İçin Yapay Zekâ Destekli Emisyon Odaklı Trafik Yönetimi ve Karbon Ayak İzi Azaltım Sistemi

TÜBİTAK Projesi, 1002 - Hızlı Destek Programı, 2026 - 2027

Proje Türü: TÜBİTAK Projesi
Destek Programı: 1002 - Hızlı Destek Programı
Başlama Tarihi: Mayıs 2026
Bitiş Tarihi: Mayıs 2027

Proje Özeti

Proje, şehir içi ulaşım sistemlerinde trafik kaynaklı karbon emisyonlarının azaltılmasına yönelik olarak yapay zekâ, büyük veri ve bulut bilişim mimarileri ile desteklenen emisyon odaklı bir trafik yönetim sistemi geliştirmeyi amaçlamaktadır. Hızlı kentleşme ve artan motorlu taşıt kullanımı, şehirlerde trafik yoğunluğunu artırmakta; buna bağlı olarak yakıt tüketimi, hava kirliliği ve karbon ayak izi önemli bir çevresel sorun hâline gelmektedir. Bu bağlamda proje, sürdürülebilir şehirler ve yeşil dönüşüm hedefleri doğrultusunda, veri temelli ve ölçeklenebilir bir çözüm sunmayı hedeflemektedir.

Proje kapsamında, şehir içi trafik akışına ilişkin veriler büyük veri altyapıları üzerinde toplanacak ve bulut bilişim ortamında gerçek zamanlı olarak işlenerek makine öğrenmesi tabanlı algoritmalarla trafik yönetimi dinamik biçimde iyileştirilecektir. Geliştirilecek sistem, yoğun trafik koşullarında oluşan gecikmeleri azaltmayı, araçların bekleme sürelerini düşürmeyi ve trafik akışını daha dengeli hâle getirmeyi amaçlamaktadır. Bu iyileştirmeler sayesinde yakıt tüketiminin azaltılması ve buna bağlı olarak karbon emisyonlarının düşürülmesi hedeflenmektedir.

Çalışmada, trafik verilerinin analiz edilmesiyle elde edilen sonuçlar çevresel etki göstergeleriyle ilişkilendirilecek; karbon emisyonları, yakıt tüketimi ve trafik verimliliği açısından optimizasyonun etkisi nicel olarak değerlendirilecektir. Bu yönüyle proje, yalnızca teknik bir trafik yönetimi çözümü sunmakla kalmayıp, çevresel sürdürülebilirliği önceleyen bütüncül bir karar destek yaklaşımı ortaya koymaktadır.

Projenin, Türkiye’nin 12. Kalkınma Planı’nda yer alan sürdürülebilir şehirler, dijitalleşme, akıllı ulaşım sistemleri ve yeşil dönüşüm hedefleriyle uyumlu bir bilimsel çıktı üretmesi beklenmektedir. Geliştirilecek yaklaşımın, akıllı şehir uygulamaları, sürdürülebilir ulaşım politikaları ve karbon ayak izinin azaltılmasına yönelik stratejiler için örnek teşkil edecek nitelikte olması ve ilgili literatüre katkı sağlaması amaçlanmaktadır.