Akademik Veri Yönetim Sistemi
Erdoğan E. O. (Yürütücü)
Teknopark, 2023 - 2024
Kanser, her yaştan, cinsiyetten, ırk ve etnik gruptan insanı etkileyen önemli bir halk sağlığı sorunudur. Dünya
çapında önde gelen ölüm nedenlerinden biridir. Nüfus artışı, yaşlanma, değişen yaşam tarzları ve çevresel maruziyet
nedeniyle kanser yükünün önümüzdeki yıllarda artmaya devam etmesi beklenmektedir. Kanserin etkisi çok büyük ve
geniş kapsamlıdır. Sadece bireylerin ve ailelerinin sağlığını ve refahını etkilemekle kalmaz, aynı zamanda toplumlar
için önemli sosyal ve ekonomik sonuçlar da doğurur. Kanser tedavisi ve yönetimi çok yüksek maliyetlidir. Kanserin
sağlık hizmetleri sistemleri ve kaynakları üzerinde de önemli bir etkisi vardır. Kanser, yönetilmesi hem karmaşık hem
de yoğun kaynak gerektiren bir hastalıktır. Önleme, tarama, teşhis, tedavi, rehabilitasyon ve palyatif bakım dahil
olmak üzere çok çeşitli hizmetler ve müdahaleler gerektirir.
Aşağıdaki maddeler, kanser vaka sayılarının giderek artacağının göstergesidir:
1. Nüfus artışı: Kanserin en güçlü ilişkide olduğu parametre yaş faktörüdür. Dünya nüfusu giderek yaşlanıyor.
2030 yılında nüfusun %25'i 65 yaş ve üzeri olacak.
2. Yaşam tarzı: Alkol ve sigara kullanımı, sağlıksız beslenme ve fiziksel inaktivite gibi faktörler kanserle doğrudan
ilişkili. Bu davranışlar yaygın bir şekilde devam ediyor
3. Çevresel maruziyetler: Hava kirliliği, radyasyon ve bazı kimyasallara maruz kalmak kanserle doğrudan ilişkili.
Küresel çevre değişip evriliyor. Bunlara maruz kalan insan sayısı artıyor
4. Tıbbi gelişmeler: Tıp alanındaki ilerlemeler, daha fazla kanser vakasının tespit edilmesine yol açıyor. Örneğin,
görüntüleme veya genetik teknolojilerin gelişmesiyle kanser daha erken tespit edilebildiği için tedavi edilecek vaka
sayısı artacak.
Kanser tedavisinde mevcut yöntemlerdeki problemler:
1. Hassasiyet eksikliği: Mevcut yöntemler (kemoterapi ve radyoterapi) hassasiyet açısından son derece eksik.
Kanserli hücre ve dokuların yanında sağlıklı hücre ve dokuları da öldürüyor. Hastanın yaşam kalitesi düşüyor ve
tedaviye devam edebilme imkanını zorlaştırıyor.
2. Sınırlı etki: Mevcut yöntemler kanseri tedavi etme veya kontrol altına almada çok efektif değil. Başarı oranı
birçok değişkene bağlı. Bazı kanserler tedaviye direnç gösterebiliyor ve hatta daha da agresifleşebiliyor. Bazı
tedavilerin, organ hasarı veya ikincil kanserler gibi çok ciddi uzun dönem yan etkileri olabiliyor.
3. Yüksek maliyet: Mevcut yöntemler hem çok pahalı hem de hızlıca artan maliyetler doğurabilmektedir. Maliyetler
teşhis, ameliyat, kemoterapi, radyoterapi, ilaç tedavisi ve diğer destekleyici bakımları kapsar. Yüksek maliyet hem
aileler için stres hem de hasta için gerekliliklerin karşılanamaması demektir.
4. Erişilemezlik: Birçok insan, sınırlı tıbbi kaynakların olduğu yerlerde yaşamaları, maddi imkansızlıklar veya
sigortanın bu yükü karşılayamamasından ötürü, yeterli kanser bakımına ulaşamamaktadır. Gerekli olan tedaviye
ulaşamamak hasta insanlar için eşitsizlik demektir.
Rakamlarla kanserin etkisi:
- Dünyada her 6 ölümden 1inin sebebi Kanser'dir (DSÖ, 2022).
- Dünyada her yıl ~20 milyon kişi kanser tanısı alıyor (DSÖ, 2020).
- ABD'de her yıl kanser için ~200 milyar Dolar harcanıyor (ACS, 2019).
- Avrupa'da her yıl kanser için ~150 milyar Euro harcanıyor (ACS, 2019).
ÇÖZÜM: UTICAP, yapay zeka destekli son teknoloji platform, kanser teşhis ve tedavisine yaklaşımlarda devrim
yaratıyor. Platform, karmaşık genomik ve klinik verileri analiz etmek için ileri seviye makine öğrenmesi tekniklerini
kullanır. Her bir hasta için aksiyon alınabilir bulguları tespit eder ve kişiselleştirilmiş tedavi önerilerinde bulunur. Her
hastanın kanserinin benzersiz özelliklerine dayalı olarak kişiselleştirilmiş terapötik seçenekler önerebilme yeteneği ile
ürünümüz, hastalık sonuçlarını önemli ölçüde iyileştirme ve kanser tedavisinin maliyetini ve yükünü azaltma
potansiyeline sahiptir. Ürünümüz, kanser tedavisine daha hedefli ve etkili bir yaklaşım sunarak, bu yıkıcı hastalığa
karşı mücadelede büyük bir etki yaratmaya hazırlanıyor.
UTICAP Nedir ve Nasıl Çalışır?
1. Giriş ve Veri Yönetimi:
- 2 adımlı doğrulama
- Yüksek performanslı özelleşmiş pipeline
- High confident variant calling ve annotation
- Biyoenformatik uzmanlığı gerektirmeyen kullanım
- Hekimin tüm hastalarını kontrol edebileceği platform
- Bilimsel kaynak yönetimi
- Sonradan eklenen veri ve kaynaklara göre hekimlere bildirim sistemi
2.Yapay Zeka ile Analiz:
- AMP/ASCO/CAP 2017 rehberine göre somatik ve germline mutasyon analizi
- İleri seviye makine öğrenmesi algoritmaları
- Entegre ve sürekli güncellenen veri tabanı
- Veri görselleştirme
- Hekim geri bildirimleriyle modellerin otomatik iyileştirilmesi
3. Akıllı Raporlama:
- Mutasyonları tespit eder
- Bulguların güvenilirlik durumunu gösterir
- Bulguların ne anlama geldiğini bilimsel kaynaklara atıf yaparak ifade eder
- Aksiyon alınabilecek bulguları vurgular
- Tedavi önerisinde bulunur
- PDF veya kullanılan sisteme uygun formatta rapor çıktısı verir
- Daha fazlası…
Klinik Raporun Kilit Özellikleri:
1. Klinik olarak aksiyon alınabilen somatik ve germline değişim bulguları
2. MSI, TMB gibi immünoterapi belirteç bulguları
3. FDA onaylı tedavi/akıllı ilaç önerisi
4. Kullanmak isteyen hekim ve hastalar için klinik öncesi fazdaki tedavi seçenekleri
5. Entegre veri tabanlarından elde edilen, veriye dayalı tedavi kararları verebilme konusunda hekimler için ek
bağlam sağlayan hastaya spesifik iç görüler
6. Tüm bulgular için anlamlılık durumu, güvenilirlik durumu, detaylı klinik açıklama ve bilimsel referanslar
7. Hastanın, zaman çizelgesi formatında klinik geçmişi
8. Tüm çıktıların basit ve anlaşılabilir bir şekilde tek bir rapor halinde sunulması
9. PDF formatıyla birlikte, kurumlarda kullanılan sistemlere doğrudan yüklenebilmesi için veri entegrasyonu
10. Web, mobil ve tablet uygulamaları ile her yerden hızlı ve güvenli erişim
11. Sürekli taranarak güncellenen veri tabanı, literatür deposu ve yapay zeka modelleri
UTICAP Problemleri Nasıl Çözer?
- Gelişmiş hassasiyet: Yapay Zeka destekli UTICAP, büyük miktarda genomik ve klinik veriyi analiz eder ve insan
gözünün göremediği kalıpları ve eğilimleri tespit edebilir. Bu, kanserleri tetikleyen spesifik genetik mutasyonlara
dayalı olarak hastalar için hedeflenmiş tedavilerin belirlenmesine yardımcı olabilir ve potansiyel olarak yan etki ve
komplikasyon riskini azaltır.
- Gelişmiş etki: UTICAP, kanserli hastalar için potansiyel tedavi seçeneklerini belirlemek üzere genomik ve klinik
verileri analiz edebilir. Bu, hastalığı kontrol etmede daha etkili olabilecek kişiselleştirilmiş tedavi planlarının
belirlenmesine yardımcı olur. Örneğin, UTICAP, belirli bir akciğer kanseri türünü kontrol etmede FDA gibi kurumlar
tarafından onaylanmış akıllı ilaç kullanımını önerebilir.
- Maliyetlerin düşmesi: UTICAP, potansiyel olarak maliyetleri düşürerek ve verimliliği artırarak teşhis ve tedavi
sürecini kolaylaştırmaya yardımcı olabilir. Örneğin, UTICAP, en uygun tedavi seçeneklerini belirlemek için bir
hastanın genomik ve klinik verilerini analiz ederek gereksiz veya etkisiz tedavilere olan ihtiyacı azaltabilir. Bu, kanser
bakımının genel maliyetini düşürmeye yardımcı olabilir.
- Daha iyi erişim: UTICAP, uzaktan izleme ve konsültasyonlara olanak tanıyarak, yüz yüze ziyaret ihtiyacını
azaltabilir ve bakıma erişimin iyileştirilmesine yardımcı olabilir. Bu, özellikle sınırlı tıbbi kaynaklara (hastane, uzman
hekim) sahip alanlarda veya hastaların tıbbi bir tesise gitmekte güçlük çektiği durumlarda yararlı olabilir.
Potansiyel Müşteriler:
1. Hastaneler/Onkoloji klinikleri: Daha doğru teşhis, daha verimli tedavi planlaması, kişiselleştirilmiş tedavi önerisi,
yeni tedavi yöntemleri geliştirme, kanserin iç yüzüne dair yeni keşifler, vd.
2. Genetik tanı merkezleri: Daha doğru ve verimli genetik test hizmeti, genetik veri analizi ve kişiselleştirilmiş klinik
yorumlaması
3. Ecza (Pharmaceutical) şirketleri: İlaç geliştirme, aşı geliştirme, yeni tedavi yöntemleri için potansiyel hedef
popülasyonları belirleme, vd.
4. Biyoteknoloji şirketleri: Teşhis, tedavi, ilaç ve aşıya yönelik Ar-Ge
5. Devlet kurumları: Halk sağlığı takibi ve hastalık yönetimi
Pazar Analizi:
- Her yıl ~18 milyon yeni kanser tanısı.
- Her yıl ~1.5 milyon genetik test.
- 1 genetik test maliyeti 1.300 Dolar.
- 1 genetik testin veri analizi ve raporlama maliyeti 155 Dolar.
- Veri analizi için yıllık pazar hacmi dünyada ~250 milyon Dolar, ülkemizde ~5 milyon dolar.
Maliyet Kalemleri:
1. AR-GE: Personel, alet-teçhizat, sarf malzemeleri, yayın ve kongre, danışmanlık
2. Veri: Büyük veri tabanlarından veri satın alma, depolama
3. Pazarlama / Tanıtım: Reklam, fuar, müşteri ziyaretleri, basılı materyal, promosyon
4. İdari / Genel: Vergiler, kira, faturalar, sigorta, muhasebe, mali müşavirlik, hukuk müşavirliği vs.