Akademik Veri Yönetim Sistemi
Yılmazoğlu E. (Yürütücü), Karakuş S., Tüzün E., Enginler S. Ö., Üstün Alkan F., Yıldırım F., et al.
TÜSEB B Grubu AR-GE Projesi, 2025 - 2027
Önde gelen ölümcül hastalıklardan olan kanserin kadınlarda ve dişi köpeklerde en kötücül türü meme kanseridir. Kanser hücrelerinin teşhis ve tedavisi konusunda önemli gelişmeler sağlanmış olsa da genetik ve çevresel faktörler gibi açılardan hâlâ aydınlatılamamış noktalar bulunmaktadır. Bu nedenle hem insan hem de hayvan sağlığı açısından en iyi çözüm kanserin mümkün olduğunca erken teşhis edilmesi ve tedavide yeşil özellikleriyle öne çıkan, en düşük oranda yan etki gösteren sistemlerin kullanılmasıdır. Nanoteknoloji alanındaki avantajlar doğrultusunda yeşil kimya yaklaşımıyla kadife çiçeği (Calendula officinalis) özütü esaslı gümüş nanotanecikler (CO-AgNT) dual-fonksiyonel nanoyapılar (DF-NY) olarak üretilecektir. Üretilen DF-NY’lerin karakterizasyonu, antimikrobiyal özelliği, meme tümörü biyobelirteçlerine duyarlı biyosensör geliştirilmesi ve meme kanseri hastalığında kullanılmak üzere ilaç taşıyıcı sistem olarak uygulamalarının araştırılması bu projenin hedefleridir. DF-NY esaslı biyosensör, yüksek seçicilik, hassasiyet, biyouyumluluk ve düşük toksisite gibi özellikler gösterecektir. Bu projede gümüş (Ag) içeren nanoyapının sentezinde kadife çiçeği ekstresi kullanılacaktır. Kadife çiçeği, terpenoidler ve polifenoller gibi biyoaktif bileşenleri sayesinde antioksidan ve antibakteriyel özellikleri yüksek bir bitkidir. Bitkinin ekstresi kullanılarak üretilen nanotaneciklerin kanser teşhisi ve tedavisinde kullanımının incelendiği çok az sayıda çalışma bulunmaktadır. Ayrıca bu çalışmada nanoyapıya katılacak olan polietilen glikol (PEG) ve karboksimetil selüloz (CMC) biyouyumlu polimerler olarak biyosensörlerde ve ilaç salım sistemlerinde sıklıkla kullanılırlar. Çalışma kapsamında, PEG/CMC/CO-AgNT sentezlenecek, optimizasyon ve karakterizasyon çalışmaları yapılacaktır. Biyosensör aşamasında Doksorubisin (DOX) yüklenen nanoyapının karakterizasyonu ve ilaç salım kinetiği incelenecektir. Biyouyumluluk çalışmalarında kontrol (sadece DOX) ve DOX yüklenen PEG/CMC/CO-AgNT için sağlıklı L-929 fibroblast hücre dizisi, HeLa kanser hücre dizisi ve CMT-27 köpek meme tümörü dizisi üzerinde in vitro sitotoksisite analizleri (MTT testi) yapılacak ve histopatolojik bulgular ışığında tümör derecelendirilecektir. Projenin son aşamasında, apoptoz belirteci olan Kaspaz-3 derişiminin tespitinde PEG/CMC/CO-AgNT biyosensör olarak etkinliği ELISA metoduyla karşılaştırılacak, nanoyapının seçiciliği ve hassasiyeti matematiksel olarak hesaplanacaktır. Projenin tüm aşamalarının başarıyla tamamlanması hâlinde, apoptoz yapan hücrelerin erken teşhisi için Kaspaz-3 biyobelirtecine seçicilik gösterip bu molekülün derişimini nM mertebesinde hassasiyetle ölçebilecek bir biyosensör ve meme kanserinin tedavisi için DOX taşımak üzere düşük toksisiteli bir ilaç salım sistemi olarak yüksek ticari potansiyeli olan PEG/CMC/CO-AgNT’nın üretimi sağlanmış olacaktır.