Akademik Veri Yönetim Sistemi
Eser A.(Yürütücü), Küçük M., Gülaydın Ö., Demir K., Arıcı R., Yağcıoğlu S., et al.
Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, BAP Diğer, 2023 - 2026
Erkek hayvanların damızlık olarak kullanılabilmesi için mutlaka potansiyel fertilite yeteneğine sahip olmaları gerekir. Bu sebepten dolayı damızlık erkek geliştirilmesinde hayvanın sahip olduğu verim özelliklerinin yanında spermatolojik parametreleri de önem arz eder. Sperma kalitesi ırk, beslenme, yaş, sperma alma tekniği, çevresel faktörler yanısıra bireyler arasında varyasyona neden olan genetik faktörlere bağlı değişiklik gösterir. Moleküler düzeydeki çalışmalar ile sperma kalitesi üzerine etkili aday gen bölgelerin tespiti mümkün olabilmekte, doğduğu andan itibaren erkek hayvana ait potansiyel fertilizasyon kabiliyeti hakkında fikir yürütülebilmektedir. Böylece aday damızlık erkek hayvan yetiştirilen merkezlerde damızlık olarak seçilmeye hak kazanamayan hayvanlar nedeniyle oluşan ekonomik zararlar (besleme külfeti, sperma dondurma masrafları, payet masrafları vs.) bertaraf edilebilir.Proje kapsamında; kurulumu tamamlanmak üzere olan Siirt Üniversitesi Küçükbaş Sperma Üretim Merkezi bünyesine alınacak olan suni tohumlama tekelerinde, mevsim içi ve mevsim dışı dönemde testis hacmi ölçülecek, sperma toplanacak ve taze spermada kitle hareketi, hacim, konsantrasyon ve bilgisayar destekli sperma analizleri (CASA; total motilite, progresif motilite, kinetik hareket parametreleri) gerçekleştirilecektir. Sperma örnekleri dondurulacak ve eritme sonrası CASA ve akış sitometrisi muayeneleri (canlılık, akrozom bütünlüğü, mitokondriyal aktivite, DNA fragmentasyonu) yapılacaktır. Sperma örneklerinde bulunan mikroorganizmaların relatif kompozisyonu metagenomik yöntemlerle belirlenecek ve spermatolojik parametreler üzerine etkileri araştırılacaktır. Son olarak, mevsim içi ve mevsim dışı dönemde tekelere ait spermatolojik parametreler bireysel varyasyona neden olan genomik bölgelerin Genom Boyu İlişkilendirme Analizleri (GWAS) aracılığıyla belirlenecek, spermatolojik parametreler üzerine etkili olabilecek aday genler veya lokuslar araştırılacaktır. Ayrıca yine mevsim içi ve ...