Akademik Veri Yönetim Sistemi
Gürel Ç. (Yürütücü), Çırakoğlu A., Argüden Y., Kuru R. D., Yılmaz Ş., Gezer A., et al.
TÜBİTAK Projesi, 3001 - Başlangıç Ar-Ge Projeleri Destekleme Programı, 2017 - 2020
İnsan amniyotik sıvı
kaynaklı kök hücreleri (ASKH, “Amniotic fluid stem cell”), insan embriyonik kök
hücrelere(İEKH) benzer, farklılaşmamış hücrelerdir. ASKH pluripotent,
tümörojenik olmayan, düşük immünojenik özellikleri ile birçok araştırıcı için
hedef hücrelerdir. Üç germ tabakasından farklılaşan hücrelerin hepsini
oluşturabilmektedirler. Doğum sırasındaki atık materyalden elde edilmesi ve tam
bir canlı oluşturabilecek kapasiteye sahip olmaması nedeni ile ASKH
çalışmalarında etik engel olmadığı belirtilmiştir.
Bu projede,
laboratuvarımızda planladığımız çalışmalar için kök hücre kaynağı oluşturmak
üzere ASKH’lerinin elde edilmesi ve gelecek çalışmalara temel oluşturulması
amaçlanmaktadır.
Bu kapsamda;
çalışmamızda amniyotik sıvı kök hücreleri çoğaltıldı, karakterizasyonu yapıldı,
pluripotent kapasitesi ve kromozomal stabilitesi incelendi.
Doğum sırasında alınan
amniyotik sıvı örnekleri (n=5) kültüre edildi. CD117 pozitif hücrelerin seçimi
ve kültürü ile ASKH elde edildi. ASKH belirteçleri olarak, CD29, CD44, CD73,
CD90, CD105, CD117, Oct4, Sox2, Nanog, SSEA4, CD133, antikorları kullanıldı.
İmmun fluoresan, akan hücre ölçer ve gerçek zamanlı PZR yöntemleri ile
doğrulandı. Kromozomal stabilite incelemeleri için primer amniyon hücre
kültüründe ve ASKH'leri seçildikten sonra yapılan kültürlerde GTL bantlama ile
karyotipleme ve solid boyama ile kromozom kırık analizi yapıldı. ASKH‘lerinin
farklılaşma kapasitelerini belirlemek amacıyla yağ, kıkırdak ve nöron benzeri hücrelere
farklılaştırılmaları sağlandı.
İEKH’leri ile
çalışmanın etik açıdan mümkün olmadığı göz önüne alınırsa, benzer özelliklere
sahip ve etik açıdan sakınca taşımayan ASKH'lerinin temel ve klinik
çalışmalarda kullanılmasının önemi açıktır. Çalışmamızdan elde ettiğimiz
sonuçlar doğrultusunda, ASKH'lerinin muhtemel araştırma protokollerinde
kullanılabilmesi, hücre kültür sistemlerinde uygulanabilirliği ve klinik
çalışmalara kaynak oluşturabilmesi olasıdır. ASKH'leri doku ve organ
mühendisliği, rejenerasyon çalışmaları ve hastalık modelleme çalışmaları için
önemli bir kaynaktır.