Akademik Veri Yönetim Sistemi
Öngen A. (Yürütücü), Selçuk H.
Kalkınma Ajansı, 2014 - 2015
Türkiye, özellikle son 20 yılda hızlı nüfus artışı ve artan endüstrileşme hızının doğal sonucu olarak çeşitli çevre problemleriyle karşı karşıya kalmıştır. Endüstrilerden kaynaklanan arıtma çamurlarının ve atıkların çoğunun zararlı atık sınıfına girmesinden dolayı, kentsel depolama alanlarında depolanamaması, yeterli deponi alanlarının olmaması gibi sayılabilecek birçok nedenden dolayı, bu atıkların bertaraf edilmesinde farklı yönetim alternatiflerinin değerlendirilerek bölgesel anlamda kalıcı ve ekonomik çözümlerin getirilmesi önemli bir hedef olmaktadır.
Bu bağlamda, ülkemiz atık yönetimi stratejisi, Avrupa Birliği’ ne uyum sürecinde Birliğin 2006/12/EEC sayılı “Atık Çerçeve Direktifi” hükümlerinin ulusal mevzuatımıza aktarılması yönünde yapılandırılmış olup, “Atık Çerçeve Yönetmeliği” taslağının yakın dönemde yürürlüğe girmesi beklenmektedir. Yasal mevzuat açısından gerek şuan uygulamada olan gerekse yenilenen yönetmeliklerde gerekli eksiklikler giderilmekle beraber, uygulamada ciddi sorunlarla karşılaşılmaktadır. Özellikle endüstrilerin sürekli gelişim gösteren mevzuat gereklerini yerine getirmesinde büyük eksiklikler görülmekte ve sanayi kesimi bu süreçte çevre kirliliğinin önlenmesine yönelik AR-GE faaliyetlerini de kapsayacak yeterli çözümler üretememektedir. Su Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği uyarınca gerek kentsel yerleşimlerde gerekse endüstride, atıksuların arıtımına yönelik, ülkemizde oldukça yol alınmış olup, bu arıtma faaliyetleri sonucunda çeşitli arıtma kademlerinde oluşan farklı miktar ve karakteristiğe sahip arıtma çamurlarının ve üretim proseslerinden kaynaklanan atıkların yönetimi konusunda ise çok büyük sorunlar yaşanmaktadır. Arıtma çamurlarının işlenmesi, bertaraf edilmesi ve zirai amaçlı kullanımına ilişkin olarak çevre mevzuatında Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ve 2005 yılında yürürlüğe girmiş olan Toprak Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde işlem yapılmaktadır.
Arıtma çamurları, atıksu karakteristiklerine ve arıtım proseslerine bağlı olarak farklılıklar göstermektedir. Endüstriyel atıksu arıtma tesislerinde oluşan endüstriyel arıtma çamurlarının işlenmesi, yararlı kullanım olanaklarının araştırılması ve çevre sağlığı kriterlerleriyle uyumlu bir şekilde bertaraf edilmesi konusunda kapsamlı araştırmalara gereksinim duyulmaktadır.
Bu bağlamda, projenin genel amacı, evsel arıtma çamurlardan termokimyasal (piroliz/gazlaştırma) ile enerji elde edilmesi ve atık minimizasyonunun sağlanması başta olmak üzere, çamur niteliği uygun olan sanayi kollarında bu sürecin uygulanabilirliğinin incelenmesidir. Denemelerde kullanılacak olan arıtma çamurlarının karakterizasyonu yapılacak, evsel arıtma çamurlarının işleme ve bertaraf yöntemlerinin irdelenmesi, piroliz ve gazifikasyon alternatiflerinde kullanılan teknolojilerin avantaj ve dezavantajlarının belirlenmesi araştırılacaktır. Atık özelliklerine ve miktarına bağlı olarak prosesin teknik ve ekonomik analizlerinin yapılması ve enerji eldesinin belirlenmesi çalışmanın hedeflerinden olup piroliz ve gazlaştırma işlemleri sonucunda, atık olarak kalan son ürünlerin karakterizasyonu yapılarak, ülkemiz ve AB kriterleri açısından değerlendirilmesi yapılacaktır.