Akademik Veri Yönetim Sistemi
Öser C. (Yürütücü), Sarğın S., Korkmaz G., Altınok E.
TÜBİTAK Projesi, 1002 - Hızlı Destek Programı, 2023 - 2023
6 Şubat 2023 tarihinde Türkiye’nin 11 ilini sarsan ve büyük can ve mal kayıplarına neden olan iki deprem meydana gelmiştir. Bunlardan ilki yerel saat ile 04:17’de merkez üssü Kahramanmaraş-Pazarcık olan Mw:7.7 büyüklüğündeki depremdir. İkinci deprem ise aynı gün yerel saat ile 13:24’te merkez üssü Kahramanmaraş-Elbistan’da Mw:7.6 büyüklüğünde meydana gelmiştir. Depremlerin yüzeye ve yerleşim yerlerine yakın olması nedeniyle özellikle Adıyaman, Kahramanmaraş, Osmaniye, Hatay, Gaziantep, Şanlıurfa, Diyarbakır ve Malatya illerinde büyük yıkım olmuştur. Bu yıkımlara neden olan etkenlerin başında bölgenin zemin koşullarının geoteknik deprem mühendisliği açısından oldukça elverişsiz olması ve mevcut yapı stoğunun söz konusu zeminlere uygun şekilde tasarlanmamış olması gösterilebilir. Bu doğrultuda, bölgede zemin deformasyonlarına bağlı gelişen yapısal hasarların, şev kaymalarının ve özellikle sıvılaşma problemlerinin incelenmesi amacıyla “06 Şubat 2023 Kahramanmaraş Pazarcık Mw:7.7, Elbistan Mw:7.6 Depremlerinde oluşan Geoteknik ve Yapısal Hasarlara Ait Bulgular” başlıklı proje kapsamında Şekil 1’deki haritada gösterilen lokasyonlarda 16/02/2023 – 21/02/2023 tarihleri arasında saha gezisi yapılmıştır. Proje ekibimizde İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, İnşaat Mühendisliği Bölümü, Geoteknik Anabilim Dalı öğretim elemanları Doç. Dr. Cihan ÖSER, Dr. Sinan SARĞIN, İnş. Yük. Müh. Güldem KORKMAZ, İnş. Yük. Müh. Emirhan ALTINOK ile aynı anabilim dalında doktora öğrencileri İnş. Yük. Müh. Hidayet Kemal UYAR ve İnş. Yük. Müh. Ahmet Kaan YILDIRIM yer almıştır.
Arazi çalışmaları, 16/02/2023
tarihinde Adıyaman-Merkez ilçesinden başlanarak sırasıyla Gölbaşı, Pazarcık,
Kahramanmaraş, Türkoğlu, Osmaniye, İskenderun, Hatay ve Adana bölgelerinde gerçekleştirilmiştir.
Özellikle Adıyaman iline bağlı Gölbaşı ilçesi ve Hatay ilinin İskenderun ve Kırıkhan ilçelerinde zemin deformasyonlarına bağlı yapısal hasarların deprem etkisinde tetiklenen sıvılaşma kaynaklı olduğu gözlenmiştir. Sıvılaşma olaylarının meydana geldiği ve yapılara hasar verdiği (farklı oturmalar ve yapısal dönmeler) bölgelerde kum kaynaması olarak yüzeylenmiş, sıvılaşma potansiyeli yüksek zeminlerden örselenmiş numuneler alınmış ve ileride yapılacak laboratuvar deneyleri için İstanbul Üniversite-Cerrahpaşa, İnşaat Mühendisliği Bölümü, Geoteknik Laboratuvarına getirilmiştir.
Depremlerin hemen sonrasında AFAD’ın ivme-zaman grafiklerini paylaştığı internet sitesinden bölgedeki dikkate değer (yüksek periyotlarda büyük spektral ivmelerin hesaplandığı) deprem kayıt istasyonları yerinde incelenmiş ve istasyonlarda yapısal hasar (devrilme / dönme vb.) olup olmadığı kontrol edilmiştir.
16/02/2023 – 21/02/2023 tarihleri arasında bölgede yapılan incelemeler sırasında hasarlı binaların incelenmesi, zemin kaynaklı yapısal hasarların tespiti, şevlerde / yollarda / dayanma yapılarında oluşan hasarların gözlenmesi sırasında çok sayıda fotoğraf çekilmiş ve drone ile video kayıtları alınmıştır. Ayrıca, yapılardaki oturmaların, duvarlardaki deplasmanların ve yollardaki açılmaların miktarı şerit metre ile ölçülerek kaydedilmiştir.