Kalem ve Yazıcı Mürekkeplerinin Yapısındaki Çözücülerin Gaz Kromatografisi Kütle Spektrometresi (GC-MS) Ile Yapı ve Yas Tayini: Belge Sahteciliginin Tespiti


Salkım İşlek D. (Yürütücü), Karataş Ö., Yükseloğlu E. H.

TÜBİTAK Projesi, 1002 - Hızlı Destek Programı, 2023 - 2024

  • Proje Türü: TÜBİTAK Projesi
  • Destek Programı: 1002 - Hızlı Destek Programı
  • Başlama Tarihi: Mart 2023
  • Bitiş Tarihi: Mart 2024

Proje Özeti

Belge sahteciliği ile ilgili suçlar kamu güvenine karşı işlenmiş suçlar olarak hukuk sisteminde geçmektedir.  Belge sahteciliği yargı sistemini en çok meşgul eden suç türüdür.  Dava konusu olan şüpheli yazıların yazılma zamanının tespit eden metotların yargı sisteminin hizmetinde kullanılması hem adaletin yerini bulmasını sağlarken hem de yargının iş yükünü azaltacağından zaman ve maliyetin azalmasına neden olacaktır.Mürekkep yapı ve yaş tayini ile ilgili çalışmaların temeli çok eskilere gitmesine rağmen sayı olarak çok yetersizdi. Ancak son yıllarda resmi ve özel başvuruların artması ile bu alandaki çalışmaların sayısı da arttı. Mürekkep yaş tayini   çalışmalarının  temeli mürekkebin yapısındaki maddelerin zamana bağlı değişimlerinin analitik tekniklerle incelenmesi ve yorumlanmasına dayanmaktadır. Bu değişimler; boyar maddelerin bozulması, reçinelerin polimerleşmesi ve çözücülerin buharlaşmasıdır.

Çözücülerin zaman içindeki değişimlerinin tespiti oldukça önemlidir. Yazı gereçleri değişse bile mürekkebin yapısında kullanılan çözücü grupları genellikle glikol bazlıdır. Genellikle mürekkepte tek bir çözücü yerine çözücü karışımları kullanılmaktadır. Dolayısıyla en sık kullanılan çözücülerin tespit eden bir metot geliştirilmesi ile şüpheli belgedeki yazıların aynı kalem yada yazıcı ürünü olup olmadığı ve yaş tespiti yapılabilecektir.

      Bu projede amaç farklı renklerdeki(siyah,mavi,yeşil,kırmızı),f farklı çeşitlerdeki kalem(tükenmez, pilot, jel vb.) mürekkepleri ve inkjet yazıcı mürekkeplerinin yapısındaki çözücülerin tespiti ve yaş tespiti ile ilgili olan maddelerin bağıl yaş eğrilerinin çizilmesidir. Bu projenin gerçekleştirilmesi ile enstitümüz bünyesindeki GC-MS cihazı kullanılarak geliştirilen metodun adalete hizmet etmesi hedeflenmektedir.Ülkemizde bu alanda hizmet eden bir adli laboratuvar mevcut değildir. Bu projenin gerçekleşmesi ile bu boşluk giderilerek, laboratuvarımız adalete hizmet edecektir. Davaların sonuca ulaşamamasına bağlı olarak sürekli ertelenmesi devletimize hem zaman hem de maddi açıdan külfet olmaktadır. Geliştireceğimiz metot ile zaman ve maddi açıdan avantaj sağlanacaktır.